Σύνολο τιμών 2

Δυσκολότερα θέματα τα οποία όμως άπτονται της σχολικής ύλης και χρησιμοποιούν αποκλειστικά θεωρήματα που βρίσκονται μέσα σε αυτή. Σε διαφορετική περίπτωση η σύνταξη του μηνύματος θα πρέπει να γίνει στο υποφόρουμ "Ο ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ"

Συντονιστής: Μπάμπης Στεργίου

Άβαταρ μέλους
Ραϊκόφτσαλης Θωμάς
Δημοσιεύσεις: 1112
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 12:01 am
Τοποθεσία: Άλιμος, Αθήνα
Επικοινωνία:

Σύνολο τιμών 2

#1

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Ραϊκόφτσαλης Θωμάς »

Με αφορμή την άσκηση που έβαλε ο Βασίλης (mathxl) σε άλλο post ας δούμε μια άσκηση προσαρμοσμένη για θέμα εξετάσεων και μια γενικότερη, και αρκετά δύσκολη, που είναι για μας.

Άσκηση 1

Έστω \displaystyle{\displaystyle f:R \to R} παραγωγίσιμη συνάρτηση για την οποία ισχύει για κάθε \displaystyle{\displaystyle x \in R} ότι \displaystyle{\displaystyle {e^{{f^/}(x)}} \le \frac{\alpha }{2}}, με 0<α<2.
Να βρεθεί το σύνολο τιμών της συνάρτησης f.

Άσκηση 2

Έστω \displaystyle{\displaystyle f:R \to R} παραγωγίσιμη συνάρτηση.
Να βρεθεί η μικρότερη τιμή της παραμέτρου α για την οποία ισχύει για κάθε \displaystyle{\displaystyle x \in R} ότι \displaystyle{\displaystyle {e^{{f^/}(x)}} = \alpha  \cdot \frac{{\left| {f(x)} \right|}}{{1 + {f^2}(x)}}}

Θωμάς
Η γνώση μας κάνει περήφανους, η σοφία ταπεινούς.
hsiodos
Διευθύνον Μέλος
Δημοσιεύσεις: 1236
Εγγραφή: Σάβ Απρ 18, 2009 1:12 am

Re: Σύνολο τιμών 2

#2

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από hsiodos »

Άσκηση 1

Έστω f:R \to R παραγωγίσιμη συνάρτηση για την οποία ισχύει για κάθε x \in R ότι {e^{{f^/}(x)}} \le \frac{\alpha }{2}, με 0<α<2.
Να βρεθεί το σύνολο τιμών της συνάρτησης f.
Λύση
Επειδή \frac{a}{2}<1 προκύπτει πως για κάθε x \in R ισχύει e^{f^\prime(x)}<1\Rightarrow f^\prime(x)<0 και συνεπώς η f είναι γνησίως φθίνουσα.
Το σύνολο τιμών της f είναι το διάστημα (\displaystyle\lim_{x\to +\propto }f(x),\displaystyle\lim_{x\to -\propto }f(x))
Έστω ότι \displaystyle\lim_{x\to +\propto }f(x)=k\in R
Αν x > 0 από το ΘΜΤ στο [0 , x] βρίσκουμε \xi \in (0,x) ώστε f^\prime(\xi )=\frac{f(x)-f(0)}{x}\Rightarrow e^{\frac{f(x)-f(0)}{x}}=e^{f^\prime(\xi )} και λόγω του δεδομένου προκύπτει e^{\frac{f(x)-f(0)}{x}}\leq \frac{a}{2}
Παίρνοντας τα όρια στο + άπειρο στην τελευταία σχέση βρίσκουμε 1\leq \frac{a}{2} που είναι άτοπο. Άρα το \displaystyle\lim_{x\to +\propto }f(x) δεν είναι πραγματικός.
Με όμοιο τρόπο (ΘΜΤ στο [χ,0] , χ<0) δείχνουμε ότι και το \displaystyle\lim_{x\to -\propto }f(x) δεν είναι πραγματικός.
Συμπεραίνουμε ότι \displaystyle\lim_{x\to +\propto }f(x)=-\propto και \displaystyle\lim_{x\to -\propto }f(x)=+\propto
Επομένως το σύνολο τιμών της f είναι το R .

Γιώργος
Γιώργος Ροδόπουλος
Άβαταρ μέλους
Ραϊκόφτσαλης Θωμάς
Δημοσιεύσεις: 1112
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 12:01 am
Τοποθεσία: Άλιμος, Αθήνα
Επικοινωνία:

Re: Σύνολο τιμών 2

#3

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Ραϊκόφτσαλης Θωμάς »

Καλησπέρα Γιώργο και λοιποί φίλοι.

Όντως το σύνολο τιμών της είναι το IR.
Θα δώσω και μια άλλη λύση, αργότερα, αφού βλέπω ότι απαντάς και στην άλλη άσκηση.
Σε ευχαριστώ,
να είσαι καλά
Θωμάς
Η γνώση μας κάνει περήφανους, η σοφία ταπεινούς.
hsiodos
Διευθύνον Μέλος
Δημοσιεύσεις: 1236
Εγγραφή: Σάβ Απρ 18, 2009 1:12 am

Re: Σύνολο τιμών 2

#4

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από hsiodos »

Άσκηση 2

Έστω f:R \to R παραγωγίσιμη συνάρτηση.
Να βρεθεί η μικρότερη τιμή της παραμέτρου α για την οποία ισχύει για κάθε x \in R ότι {e^{{f^/}(x)}} = \alpha  \cdot \frac{{\left| {f(x)} \right|}}{{1 + {f^2}(x)}}(1)

Λύση
Αρχικά παρατηρούμε ότι για να ισχύει η (1) για κάθε x \in R πρέπει α > 0 και η f να μην μηδενίζεται.

Θεωρούμε την συνάρτηση g(x)=\frac{x}{1+x^2},x>0
Μελετώντας την κατά τα γνωστά βρίσκουμε ότι για κάθε χ > 0 ισχύει 0<g(x)\leq \frac{1}{2} (το = για χ=1)

Συνεπώς για κάθε x \in R ισχύει:

0<g\left(\left|f(x) \right| \right)\leq \frac{1}{2}\displaystyle{\Rightarrow \frac{\left|f(x) \right|}{1+f^2(x)}\leq \frac{1}{2}}\Rightarrow a\frac{\left|f(x) \right|}{1+f^2(x)}\leq \frac{a}{2}\Rightarrow e^{f^\prime(x)}\leq \frac{a}{2}

Αν 0<α<2 τότε από την άσκηση 1 προκύπτει πως η f έχει σύνολο τιμών το R και άρα μηδενίζεται , αυτό όμως είναι άτοπο.

Συνεπώς a\geq 2 και έτσι η ελάχιστη τιμή του α ώστε να ισχύει η (1) είναι α = 2.

YΓ 1:
Υπάρχει συνάρτηση f παραγωγίσιμη στο R ώστε να ισχύει η (1) με α = 2; Ναι για παράδειγμα η σταθερή f(x) = 1.
YΓ 2:
Υπάρχει μη σταθερή συνάρτηση f παραγωγίσιμη στο R ώστε να ισχύει η (1) με α >= 2;
Δεν γνωρίζω , δεν το έχω ψάξει.

ΥΓ 3 Καλησπέρα στον Θωμά και στους άλλους φίλους. Περιμένω με ενδιαφέρον να δω και τις άλλες προσεγγίσεις.

Γιώργος

***** Τώρα που το βλέπω η \frac{x}{1+x^2}\leq \frac{1}{2} είναι μια απλή ταυτότητα!
Γιώργος Ροδόπουλος
Άβαταρ μέλους
Ραϊκόφτσαλης Θωμάς
Δημοσιεύσεις: 1112
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 12:01 am
Τοποθεσία: Άλιμος, Αθήνα
Επικοινωνία:

Re: Σύνολο τιμών 2

#5

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Ραϊκόφτσαλης Θωμάς »

Υπέροχη η λύση σου και η παρατήρησή σου όλα τα λεφτά.


Για την άσκηση 1

Από τη δοσμένη σχέση έχουμε ότι
\displaystyle{\displaystyle {f^/}(x) \le \ln \frac{\alpha }{2} \Rightarrow {\left( {f(x) - \ln \frac{\alpha }{2}x} \right)^/} \le 0},
οπότε η συνάρτηση \displaystyle{\displaystyle g(x) = f(x) - \ln \frac{\alpha }{2}x} είναι γνήσια φθίνουσα.
Για x>0 έχουμε \displaystyle{\displaystyle g(x) < g(0) \Rightarrow f(x) - \ln \frac{\alpha }{2}x < f(0) \Rightarrow f(x) < \ln \frac{\alpha }{2}x + f(0)} και επειδή \displaystyle{\displaystyle \ln \frac{\alpha }{2} < 0}, έχουμε ότι \displaystyle{\displaystyle \mathop {\ell im}\limits_{x \to  + \infty } \left( {\ln \frac{\alpha }{2}x + f(0)} \right) =  - \infty }, άρα και \displaystyle{\displaystyle \mathop {\ell im}\limits_{x \to  + \infty } f(x) =  - \infty }.
Για x<0, εργαζόμενοι αντίστοιχα, έχουμε σαν συμπέρασμα ότι \displaystyle{\displaystyle \mathop {\ell im}\limits_{x \to  - \infty } f(x) =  + \infty }.
Οπότε το σύνολο τιμών της συνάρτησης είναι το IR.

Άσκηση 2
Με βάση τη παρατήρησή σου έχουμε:
\displaystyle{\displaystyle {e^{{f^/}(x)}} = \frac{\alpha }{2} \cdot \frac{{2\left| {f(x)} \right|}}{{1 + {f^2}(x)}} \le \frac{\alpha }{2} \cdot \frac{{1 + {f^2}(x)}}{{1 + {f^2}(x)}} \le \frac{\alpha }{2}}, ...

Όντως η f(x)=1 ικανοποιεί την αρχική συνθήκη, οπότε υπάρχει συνάρτηση που ικανοποιεί την αρχική συνθήκη.
Θωμάς
Υ.Γ 1
Η άσκηση 2 έχει πέσει σε μαθηματικό διαγωνισμό.
Την άσκηση 1 την έκανα για τους μαθητές μου.
Θα διδάξω Γιώργο με ιδιαίτερη χαρά τη δική σου πρόταση.

Υ.Γ 2
Φωτεινή γράφαμε μαζύ το ίδιο. Σύμπτωση ή πρέπει να το αποδώσουμε κάπου;
Η γνώση μας κάνει περήφανους, η σοφία ταπεινούς.
Άβαταρ μέλους
Φωτεινή
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 3689
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 9:02 am
Τοποθεσία: -mathematica-

Re: Σύνολο τιμών 2

#6

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Φωτεινή »

hsiodos έγραψε:Άσκηση 2

Έστω f:R \to R παραγωγίσιμη συνάρτηση.
Να βρεθεί η μικρότερη τιμή της παραμέτρου α για την οποία ισχύει για κάθε x \in R ότι {e^{{f^/}(x)}} = \alpha  \cdot \frac{{\left| {f(x)} \right|}}{{1 + {f^2}(x)}}(1)

Λύση
Αρχικά παρατηρούμε ότι για να ισχύει η (1) για κάθε x \in R πρέπει α > 0 και η f να μην μηδενίζεται.

Θεωρούμε την συνάρτηση g(x)=\frac{x}{1+x^2},x>0
Μελετώντας την κατά τα γνωστά βρίσκουμε ότι για κάθε χ > 0 ισχύει 0<g(x)\leq \frac{1}{2} (το = για χ=1)

Συνεπώς για κάθε x \in R ισχύει:

0<g\left(\left|f(x) \right| \right)\leq \frac{1}{2}\displaystyle{\Rightarrow \frac{\left|f(x) \right|}{1+f^2(x)}\leq \frac{1}{2}}\Rightarrow a\frac{\left|f(x) \right|}{1+f^2(x)}\leq \frac{a}{2}\Rightarrow \boxed{\color{red}e^{f^\prime(x)}\leq \frac{a}{2}}

Αν 0<α<2 τότε από την άσκηση 1 προκύπτει πως η f έχει σύνολο τιμών το R και άρα μηδενίζεται , αυτό όμως είναι άτοπο.

Συνεπώς a\geq 2 και έτσι η ελάχιστη τιμή του α ώστε να ισχύει η (1) είναι α = 2.
Γιώργος
στην παρακάτω σχέση
\boxed{\color{red}e^{f^\prime(x)}\leq \frac{a}{2}}μπορούμε να καταλήξουμε και ως εξής

\displaystyle e^{f^{\prime}(x)}=a\cdot\frac{|f(x)|}{1+f^2(x)}=\frac{a}{2}\cdot\frac{2|f(x)|}{1+f^{2}(x)}\leq \frac{a}{2}\cdot\frac{1+f^{2}(x)}{1+f^{2}(x)}=\frac{a}{2}\longrightarrow e^{f^{\prime}(x)}\leq \frac{a}{2}
Φωτεινή Καλδή
Άβαταρ μέλους
Φωτεινή
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 3689
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 9:02 am
Τοποθεσία: -mathematica-

Re: Σύνολο τιμών 2

#7

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Φωτεινή »

Ραϊκόφτσαλης Θωμάς έγραψε:
Υ.Γ 2
Φωτεινή γράφαμε μαζύ το ίδιο. Σύμπτωση ή πρέπει να το αποδώσουμε κάπου;
μάλλον σύμπτωση

****μακάρι να μπορούσα να έρθω στη συνάντηση που κανονίζετε ****
Φωτεινή Καλδή
Άβαταρ μέλους
Ραϊκόφτσαλης Θωμάς
Δημοσιεύσεις: 1112
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 12:01 am
Τοποθεσία: Άλιμος, Αθήνα
Επικοινωνία:

Re: Σύνολο τιμών 2

#8

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Ραϊκόφτσαλης Θωμάς »

φωτεινή έγραψε:
Ραϊκόφτσαλης Θωμάς έγραψε:
Υ.Γ 2
Φωτεινή γράφαμε μαζύ το ίδιο. Σύμπτωση ή πρέπει να το αποδώσουμε κάπου;
μάλλον σύμπτωση

****μακάρι να μπορούσα να έρθω στη συνάντηση που κανονίζετε ****
Και εμείς θα το θέλαμε.
Ο Αντώνης θα μας μιλήσει για σένα και θα είσαι ωσεί παρούσα (δεν ξέρω αν το γράφω καλά)
Να περνάς καλά, Θωμάς
Η γνώση μας κάνει περήφανους, η σοφία ταπεινούς.
hsiodos
Διευθύνον Μέλος
Δημοσιεύσεις: 1236
Εγγραφή: Σάβ Απρ 18, 2009 1:12 am

Re: Σύνολο τιμών 2

#9

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από hsiodos »

Ωραία άσκηση Θωμά.
Θα την κάνω (του χρόνου) στους μαθητές μου δίνοντάς την σε δύο ερωτήματα ,με την σειρά που τα έβαλες , και θα συζητήσουμε όλες τις προσεγγίσεις που έγιναν εδώ. Αν κάποιος μαθητής μας , δώσει και άλλη λύση ακόμα καλύτερα.

Γιώργος

ΥΓ. Φωτεινή το είδα ότι έβγαινε εύκολα(ταυτότητα) αλλά ήταν αργά!
Γιώργος Ροδόπουλος
Απάντηση

Επιστροφή στο “ΘΕΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Γ'”

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτήν τη Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 2 επισκέπτες