parmenides51 έγραψε:Εξεταστής: Α. Σφήκας
3. Δίνεται σφαίρα ακτίνας

και επίπεδο

εφαπτόμενο σε αυτήν στο σημείο

. Φέρνουμε επίπεδο

που τέμνει τη σφαίρα κατά γωνία

ως προς το επίπεδο

.
Έστω

η απόσταση της ευθείας τομής των δυο επιπέδων από το σημείο

. Ζητείται να υπολογιστεί ο όγκος του μεταξύ των επιπέδων

και

τμήματος της σφαίρας.
Σκεφτόμαστε στο ακόλουθο σχήμα:

- Σφαιρικό τμήμα 2.PNG (75.3 KiB) Προβλήθηκε 1053 φορές
Στο σχήμα αυτό το οριζόντιο επίπεδο

είναι εκείνο στο οποίο η σφαίρα

εφάπτεται στο σημείο

.
Το επίπεδο

είναι εκείνο που ορίζεται από την ευθεία των

και την

όπου στο ορθογώνιο τρίγωνο

είναι
καθώς επίσης η

είναι η κάθετος στο επίπεδο του τριγώνου

.
Οι κύκλοι

είναι οι τομές της σφαίρας αντίστοιχα με το επίπεδο του τριγώνου

και του

.
Το μέρος της σφαίρας που περιβάλλεται μεταξύ των επιπέδων

και μάλιστα στη δίεδρη γωνία των

, είναι
ένα μονοβασικό σφαιρικό τμήμα. (*)
με βάση τον κύκλο

καί ύψος:
όπου

και

το κέντρο του κύκλου

και ανήκει επί της

.
Υπολογισμός του
.
Από το τρίγωνο

προκύπτει:
και από την εφαρμογή του πυθαγορείου Θεωρήματος στο τρίγωνο αυτό προκύπτει:
Άρα:
Άρα ο τύπος (1) από τον (5) γίνεται:
Ακόμα είναι γνωστό ότι ο όγκος του μοναβασικού σφαιρικού τμήματος δίνεται από τον τύπο:
όπου

το ύψος του σφαιρικού τμήματος και

η ακτίνα της σφαίρας στο οποίο ανήκει.
Αντικαθιστώντας την τιμή του ύψους από την (6) το τύπος (7) δίνει τελικά μετά από πράξεις:
(*) Σημείωση:
Για διευκρίνηση των διβασικών και μονοβασικών σφαιρικών τμημάτων παραθέτω τα σχήματα:

- Σφαιρικό τμήμα 3.PNG (50.58 KiB) Προβλήθηκε 1053 φορές
Διβασικό σφαιρικό τμήμα.

- Σφαιρικό τμήμα 4.PNG (94.7 KiB) Προβλήθηκε 1053 φορές
Μονοβασικό σφαιρικό τμήμα.
Κώστας Δόρτσιος