Πολυώνυμα με ακέραιες τιμές

Συντονιστές: cretanman, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ, socrates

konargyr14
Δημοσιεύσεις: 23
Εγγραφή: Σάβ Νοέμ 09, 2024 9:10 am

Πολυώνυμα με ακέραιες τιμές

#1

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από konargyr14 » Τετ Απρ 22, 2026 7:29 pm

Δίνονται πολυώνυμα f,g με πραγματικούς συντελεστές, βαθμού 2, τέτοια ώστε για κάθε πραγματικό αριθμό x, αν το f(x) είναι ακέραιος τότε και το g(x) είναι ακέραιος. Να αποδείξετε ότι υπάρχουν ακέραιοι m,n τέτοιοι ώστε g(x) = mf(x) + n για κάθε πραγματικό αριθμό x.


Κωνσταντίνος Α.

Λέξεις Κλειδιά:
Mihalis_Lambrou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 18203
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 2:04 am

Re: Πολυώνυμα με ακέραιες τιμές

#2

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Mihalis_Lambrou » Παρ Απρ 24, 2026 11:20 am

konargyr14 έγραψε:
Τετ Απρ 22, 2026 7:29 pm
Δίνονται πολυώνυμα f,g με πραγματικούς συντελεστές, βαθμού 2, τέτοια ώστε για κάθε πραγματικό αριθμό x, αν το f(x) είναι ακέραιος τότε και το g(x) είναι ακέραιος. Να αποδείξετε ότι υπάρχουν ακέραιοι m,n τέτοιοι ώστε g(x) = mf(x) + n για κάθε πραγματικό αριθμό x.
Ωραία άσκηση.

Έστω f(x)=ax^2+bx+c και g(x)=Ax^2+Bx+C. Χωρίς βλάβη a>0 και κάνοντας την αλλαγή μεταβλητής x\rightarrow x- \dfrac {b}{2a} μπορούμε να υποθέσουμε ότι b=0, δηλαδή χωρίς βλάβη f(x)=ax^2+c. Επειδή το σύνολο τιμών της f είναι κλειστό διάστημα που περιέχει το f(0)=c, σημαίνει ότι η f παίρνει ως τιμή όλους τους φυσικούς m\ge c.

Εξετάζουμε έναν τέτοιο m \in \mathbb N. Λύνοντας την f(x) =m βλέπουμε ότι για x= \pm \sqrt {\dfrac {m-c}{a} } είναι f(x) \in \mathbb Z και άρα εξ υποθέσεως g(x) \in \mathbb Z. Με άλλα λόγια

 A\left (\dfrac {m-c}{a} \right )+B \sqrt {\dfrac {m-c}{a} }+C \in \mathbb Z και

 A\left (\dfrac {m-c}{a} \right ) -B\sqrt {\dfrac {m-c}{a} }+C \in \mathbb Z (*)

Με αφαίρεση κατά μέλη έπεται

 \boxed {2B \sqrt {\dfrac {m-c}{a} } }\in \mathbb Z} (**)

Από αυτό θα δείξουμε ότι B=0. Πράγματι, αλλιώς θα είχαμε για οποιαδήποτε δύο m,n\in \mathbb Z με m, n \ge c με διαίρεση κατά μέλη των δύο σχέσεων (**)

\sqrt {\dfrac {m-c}{n-c} } \in \mathbb Q.

Με ύψωση στο τετράγωνο έπεται \dfrac {m-c}{n-c} = r\in \mathbb Q και άρα

c= \dfrac {rn-1}{r-1} \in \mathbb Q. Γράφουμε τώρα c= \dfrac {p}{q} \in \mathbb Q, οπότε η παραπάνω γίνεται

\sqrt {\dfrac {m-\dfrac {p}{q} }{n-\dfrac {p}{q} } } \in \mathbb Q, ισοδύναμα \sqrt {\dfrac {qm-p}{qn-p } } \in \mathbb Q.

Θέτοντας m=q^3p, \, n=qp η προηγούμενη δίνει \sqrt {\dfrac {q^4p-p}{q^2p-p } } \in \mathbb Q, ισοδύναμα \sqrt {q^2+1} \in \mathbb Q. Άτοπο γιατί το q^2+1 δεν είναι τέλειο τετράγωνο.

Από το άτοπο συμπεραίνουμε το ζητούμενο \boxed {B = 0}.

Πίσω στην (*) αυτό δίνει

 A\left (\dfrac {m-c}{a} \right )+ C \in \mathbb Z (***)

Επίσης, με m+1 στην θέση του m παίρνουμε

 A\left (\dfrac {m+1-c}{a} \right )+ C \in \mathbb Z

Αφαιρώντας κατά μέλη τις δύο τελευταίες παίρνουμε \boxed { \dfrac {A}{a} \in \mathbb Z}

Ειδικά από την (***) και για οποιοδήποτε συγκεκριμένο m θέλουμε, υπάρχει k\in \mathbb Z με \boxed {C = k- A\left (\dfrac {m-c}{a}\right )}

Όλα αυτά μαζί δίνουν

g(x)=Ax^2+Bx+C = Ax^2+C = \dfrac {A}{a} (ax^2+c) - \dfrac {Ac}{a} + k- A\left (\dfrac {m-c}{a} \right ) = \dfrac {A}{a} f(x) + k-\dfrac {Am}{a}

που είναι της ζητούμενης μορφής g(x)= Mf(x)+N αφού  \dfrac {A}{a} \in \mathbb Z. Τελειώσαμε.


Άβαταρ μέλους
∫ot.T.
Δημοσιεύσεις: 126
Εγγραφή: Πέμ Μαρ 23, 2023 4:21 pm
Τοποθεσία: Λουτράκι

Re: Πολυώνυμα με ακέραιες τιμές

#3

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από ∫ot.T. » Παρ Απρ 24, 2026 6:51 pm

Όταν είδα το πρόβλημα υπέθεσα ότι:
Αν δύο μη σταθερά πολυώνυμα f,g ικανοποιούν τη συνεπαγωγή f(x)\in \mathbb{Z} \Rightarrow g(x) \in \mathbb{Z} τότε υπάρχει πολυώνυμο P με ακέραιους συντελεστές ώστε g(x)=P(f(x))

Δεν ξέρω αν ισχύει η υπόθεση, αλλά μερικές πρώτες σκέψεις που έκανα δεν την απορρίπτουν.


«Ο μορφωμένος διαφέρει από τον αμόρφωτο, όπως ο ζωντανός από τον νεκρό.» Αριστοτέλης
Άβαταρ μέλους
∫ot.T.
Δημοσιεύσεις: 126
Εγγραφή: Πέμ Μαρ 23, 2023 4:21 pm
Τοποθεσία: Λουτράκι

Re: Πολυώνυμα με ακέραιες τιμές

#4

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από ∫ot.T. » Σάβ Απρ 25, 2026 9:21 pm

Αρχικά υπάρχει ένα αντιπαράδειγμα στην παραπάνω πρόταση αν f(x)=x, g(x)=\dfrac{1}{2}x(x-1). Όμως νομίζω ότι η πρόταση είναι αληθής αν ζητάμε το P να έχει ρητούς συντελεστές.

Αν αποδείξουμε ότι degg =k\cdot degf όπου k ακέραιος τότε από το θεώρημα παρεμβολής Lagrange θα υπάρχει μοναδικό P βαθμού k (*) ώστε για k+1 τιμές x_i που δίνουν f(x_i) \in \mathbb{Z} και f(x_i) \neq f(x_j) για i \neq j να ισχύει P(f(x_i))=g(x_i). Παρατηρούμε ότι το P έχει ρητούς συντελεστές. Επίσης degP\circ f = degg και τα πολυώνυμα P\circ f και g έχουν k+1 κοινά σημεία, άρα είναι ίσα που δίνει το ζητούμενο.
Όμως δεν έχω αποδείξει τη σχέση αυτή των βαθμών, μόνο ότι πρέπει degg \geq degf.

(*) Μπορούμε να επιλέξουμε k+1 σημεία ώστε το P να είναι βαθμού k και όχι λιγότερο, εφόσον οι επιλογές μας μπορεί να είναι οποιαδήποτε x,g(x) με g(x) ακέραιο και αρκετά μεγάλο x ώστε η f να είναι 1-1. Οπότε αν κάθε k+1-άδα έδινε degP < k τότε προκύπτει ότι degg < k που είναι άτοπο.


«Ο μορφωμένος διαφέρει από τον αμόρφωτο, όπως ο ζωντανός από τον νεκρό.» Αριστοτέλης
Mihalis_Lambrou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 18203
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 2:04 am

Re: Πολυώνυμα με ακέραιες τιμές

#5

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Mihalis_Lambrou » Σάβ Απρ 25, 2026 10:11 pm

∫ot.T. έγραψε:
Σάβ Απρ 25, 2026 9:21 pm
Αρχικά υπάρχει ένα αντιπαράδειγμα στην παραπάνω πρόταση αν f(x)=x, g(x)=\dfrac{1}{2}x(x-1).
Προσοχή, δεν είναι αντιπαράδειγμα στο αρχικό ερώτημα: Η εκφώνηση λέει ότι τα πολυώνυμα f,g είναι και τα δύο δευτεροβάθμια. Στην απόδεξή μου το χρησιμοποίησα στο βήμα όπου γράφω ότι χωρίς βλάβη είναι a>0.


Απάντηση

Επιστροφή σε “Θέματα διαγωνισμών (ΕΜΕ, ΚΥΜΕ, BMO, JBMO, IMO, Kangaroo κλπ)”

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτήν τη Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 4 επισκέπτες