Εντυπωσιακή εικασία

Συντονιστής: gbaloglou

Άβαταρ μέλους
KARKAR
Δημοσιεύσεις: 17388
Εγγραφή: Τετ Δεκ 08, 2010 6:18 pm

Εντυπωσιακή εικασία

#1

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από KARKAR » Πέμ Απρ 13, 2023 10:35 am

Εντυπωσιακή  εικασία.png
Εντυπωσιακή εικασία.png (10.55 KiB) Προβλήθηκε 2049 φορές
Από σημείο S της προέκτασης της διαμέτρου AB ενός ημικυκλίου , φέρω το εφαπτόμενο τμήμα ST

και την τέμνουσα - διχοτόμο SPQ . Αν AQ=TP , τότε - εικάζω ότι - το τόξο \overset{\frown}{AQ} , είναι 45^0 .

Στην προσπάθεια για απάντηση , προκύπτει και το θέμα της κατασκευής του εν λόγω σχήματος .



Λέξεις Κλειδιά:

Άβαταρ μέλους
gbaloglou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 3521
Εγγραφή: Παρ Φεβ 27, 2009 10:24 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονικη
Επικοινωνία:

Re: Εντυπωσιακή εικασία

#2

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από gbaloglou » Παρ Απρ 14, 2023 3:49 pm

Θέτοντας T=(cos\theta, sin\theta) βρίσκουμε άμεσα την εξίσωση της εφαπτομένης ST: (cos\theta)x+(sin\theta)y-1=0. Θέτουμε επίσης P=(cos\gamma, sin\gamma), οπότε -- δεδομένης της ισότητας AQ=PT που καθιστά ίσα τα τρίγωνα OAQ και OPT -- λαμβάνουμε και Q=\left((cos(\pi-(\theta-\gamma)), sin(\pi-(\theta-\gamma)\right)=\left(-cos(\theta-\gamma), sin(\theta-\gamma)\right).

Έχουμε υποθέσει ότι τα P, Q κείνται επί της διχοτόμου της OST, άρα γνωρίζουμε ότι αυτά ισαπέχουν από την OS (άξονα των x) και την ST^ χρησιμοποιώντας λοιπόν τις τεταγμένες των P, Q και τον τύπο απόστασης τους από την (cos\theta)x+(sin\theta)y-1=0, αντίστοιχα, καταλήγουμε στο σύστημα

sin\gamma = 1-cos(\theta-\gamma)

sin(\theta-\gamma)=1+cos(2\theta-\gamma)

Η επίλυση του συστήματος αυτού δεν είναι ότι πιο εύκολο -- σκληρή δοκιμασία ακόμη και για το WolframAlpha :lol: -- είναι όμως εύκολο να ελέγξουμε ότι η εικασθείσα \theta-\gamma=\pi/4 όντως αντιστοιχεί σε λύση (με \theta \approx1,0826\approx62,0284^0 και \gamma \approx 0,2972\approx17,0283^0):

Από την sin\gamma = 1-cos(\theta-\gamma) λαμβάνουμε sin\gamma = 1-\dfrac{\sqrt{2}}{2}, οπότε αρκεί να παρατηρηθεί ότι

cos\theta=cos((\theta -\gamma) +\gamma)=\dfrac{\sqrt{2}}{2}(cos\gamma-sin\gamma),

sin\theta=sin((\theta -\gamma) +\gamma)=\dfrac{\sqrt{2}}{2}(cos\gamma+sin\gamma),

1+cos(2\theta-\gamma)=1+cos(\theta +(\theta -\gamma))=1+cos\theta cos(\theta-\gamma)-sin\theta sin(\theta-\gamma)=

=1+\dfrac{\sqrt{2}}{2}(cos\gamma-sin\gamma)\dfrac{\sqrt{2}}{2}-\dfrac{\sqrt{2}}{2}(cos\gamma+sin\gamma)\dfrac{\sqrt{2}}{2}=1-sin\gamma =\dfrac{\sqrt{2}}{2}=sin(\theta-\gamma).

eikasia-karkar.png
eikasia-karkar.png (44.61 KiB) Προβλήθηκε 1971 φορές


Γιώργος Μπαλόγλου -- κρυσταλλογράφω άρα υπάρχω

Ὁρᾷς, τὸ κάλλος ὅσσον ἐστὶ τῆς λίθου, ἐν ταῖς ἀτάκτοις τῶν φλεβῶν εὐταξίαις. -- Παλατινή Ανθολογία 9.695 -- Ιδού του πετραδιού η άμετρη ομορφιά, μεσ' των φλεβών τις άναρχες πειθαρχίες.

Άβαταρ μέλους
Ανδρέας Πούλος
Δημοσιεύσεις: 1508
Εγγραφή: Κυρ Μαρ 01, 2009 10:47 pm
Τοποθεσία: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Re: Εντυπωσιακή εικασία

#3

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Ανδρέας Πούλος » Παρ Απρ 14, 2023 7:19 pm

Ονομάζω τόξο AQ = a = TP, το τόξο QT = b και PB = c.
Από γνωστό θεώρημα για τη γωνία που σχετίζεται με δύο τόξα κύκλου έχουμε:
\widehat{QSA}=\frac{a-c}{2}= \widehat{QST} = \frac{b-a}{2}  \Rightarrow 2a = b + c (1).

Επίσης, ισχύει 2a + b + c = π , (2).
Από (1) και (2) προκύπτει ότι 4a = 180 . Άρα, a = 45.

Την κατασκευή του σχήματος την έκανα και θα την στείλω σε λίγο.



Άβαταρ μέλους
Ανδρέας Πούλος
Δημοσιεύσεις: 1508
Εγγραφή: Κυρ Μαρ 01, 2009 10:47 pm
Τοποθεσία: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Re: Εντυπωσιακή εικασία

#4

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Ανδρέας Πούλος » Παρ Απρ 14, 2023 8:07 pm

Για την κατασκευή δίνω μια βοήθεια.
Αρκεί να αποδείξουμε ότι το τόξο BP = 22,5 , σε μοίρες.



Λάμπρος Κατσάπας
Δημοσιεύσεις: 848
Εγγραφή: Σάβ Ιουν 17, 2017 10:17 pm
Τοποθεσία: Αθήνα

Re: Εντυπωσιακή εικασία

#5

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Λάμπρος Κατσάπας » Παρ Απρ 14, 2023 10:57 pm

Τα \Delta QKO,\Delta OTZ είναι όμοια και \Delta OQR ισοσκελές.

Άρα \widehat{OQR}=\widehat{ORQ}. Όμως

\widehat{OQR}=90^{\circ}-d-\dfrac{\widehat{S}}{2}\Rightarrow \widehat{ORQ}=90^{\circ}-d-\dfrac{\widehat{S}}{2}

\Rightarrow b+\dfrac{\widehat{S}}{2}=90^{\circ}-d-\dfrac{\widehat{S}}{2}\Rightarrow d=90^{\circ}-b-\widehat{S}.

Επίσης, από το \Delta OTS έχουμε a=90-b-\widehat{S}.

Οι δύο τελευταίες δίνουν a=d\Rightarrow a=45^{\circ}.
Συνημμένα
ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ.jpg
ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ.jpg (74.29 KiB) Προβλήθηκε 1859 φορές



Άβαταρ μέλους
gbaloglou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 3521
Εγγραφή: Παρ Φεβ 27, 2009 10:24 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονικη
Επικοινωνία:

Re: Εντυπωσιακή εικασία

#6

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από gbaloglou » Παρ Απρ 14, 2023 11:18 pm

Ανδρέας Πούλος έγραψε:
Παρ Απρ 14, 2023 8:07 pm
Για την κατασκευή δίνω μια βοήθεια.
Αρκεί να αποδείξουμε ότι το τόξο BP = 22,5 , σε μοίρες.
Ανδρέα συμφωνώ ως προς την ορθότητα της συντομότατης απόδειξης σου (#3) όχι όμως και ως προς την τιμή που δίνεις για το τόξο BP: η σωστή τιμή είναι μάλλον κάπως μικρότερη, και αυτό προκύπτει τόσο από τα σχήματα του Θανάση (#1) και του Λάμπρου (#5) όσο και από την δική μου περιπετειώδη λύση (#2).


Γιώργος Μπαλόγλου -- κρυσταλλογράφω άρα υπάρχω

Ὁρᾷς, τὸ κάλλος ὅσσον ἐστὶ τῆς λίθου, ἐν ταῖς ἀτάκτοις τῶν φλεβῶν εὐταξίαις. -- Παλατινή Ανθολογία 9.695 -- Ιδού του πετραδιού η άμετρη ομορφιά, μεσ' των φλεβών τις άναρχες πειθαρχίες.

Άβαταρ μέλους
Ανδρέας Πούλος
Δημοσιεύσεις: 1508
Εγγραφή: Κυρ Μαρ 01, 2009 10:47 pm
Τοποθεσία: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Re: Εντυπωσιακή εικασία

#7

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Ανδρέας Πούλος » Παρ Απρ 14, 2023 11:45 pm

Γιώργο,
θα ελέγξω αν έχω κάνει λάθος σε υπολογισμούς. Πάντως, δεν χρησιμοποιώ λογισμικά κλπ.



Λάμπρος Κατσάπας
Δημοσιεύσεις: 848
Εγγραφή: Σάβ Ιουν 17, 2017 10:17 pm
Τοποθεσία: Αθήνα

Re: Εντυπωσιακή εικασία

#8

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Λάμπρος Κατσάπας » Σάβ Απρ 15, 2023 12:52 am

gbaloglou έγραψε:
Παρ Απρ 14, 2023 11:18 pm
Ανδρέας Πούλος έγραψε:
Παρ Απρ 14, 2023 8:07 pm
Για την κατασκευή δίνω μια βοήθεια.
Αρκεί να αποδείξουμε ότι το τόξο BP = 22,5 , σε μοίρες.
Ανδρέα συμφωνώ ως προς την ορθότητα της συντομότατης απόδειξης σου (#3) όχι όμως και ως προς την τιμή που δίνεις για το τόξο BP: η σωστή τιμή είναι μάλλον κάπως μικρότερη, και αυτό προκύπτει τόσο από τα σχήματα του Θανάση (#1) και του Λάμπρου (#5) όσο και από την δική μου περιπετειώδη λύση (#2).
Δουλεύοντας τριγωνομετρικά στα τρίγωνα QKS και TOS (δικό μου σχήμα) και χρησιμοποιώντας τη γνωστή τριγωνομετρική

ταυτότητα \tan S=\dfrac{2\tan\frac{S}{2} }{1-\tan ^2\frac{S}{2}} καταλήγουμε στην εξίσωση

\dfrac{r}{\sqrt{OS^2-r^2}}=\dfrac{2\dfrac{r}{r+\sqrt{2}OS}}{1-\dfrac{r^2}{(r+\sqrt{2}OS)^2}}

όπου r η ακτίνα του κύκλου.

Aν θέσουμε x=\dfrac{OS}{r}=\dfrac{1}{\sin S} πάμε στην απλοποιημένη μορφή

\dfrac{1}{\sqrt{x^2-1}} =\dfrac{2(1+\sqrt{2}x)}{(1+\sqrt{2}x)^2-1}

η οποία (με χιαστή) οδηγεί στην x^4-3x^2-2\sqrt{2}x-1=0 η οποία τελικά δίνει αποδεκτή λύση

x=\dfrac{1+\sqrt{5+4\sqrt{2}}}{2}\Rightarrow \sin S=\dfrac{2}{1+\sqrt{5+4\sqrt{2}}}

\Rightarrow S=\arcsin \left ( \dfrac{2}{1+\sqrt{5+4\sqrt{2}}} \right )\approx 27.97^{\circ}\Rightarrow b\approx 17.03^{\circ}.



Άβαταρ μέλους
gbaloglou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 3521
Εγγραφή: Παρ Φεβ 27, 2009 10:24 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονικη
Επικοινωνία:

Re: Εντυπωσιακή εικασία

#9

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από gbaloglou » Σάβ Απρ 15, 2023 10:50 pm

Η προσέγγιση του Λάμπρου (#8) είναι πιο 'αυτοδύναμη' από την δική μου (#2), καταλήγει όμως σε πιο πολύπλοκη έκφραση για την γωνία b=\pi/4-S (#8) ή \gamma (#2), συγκεκριμένα \pi/4-\arcsin \left ( \dfrac{2}{1+\sqrt{5+4\sqrt{2}}}\right) (#8) έναντι \arcsin\left(1-\dfrac{\sqrt{2}}{2}\right) (#2). Σε κάθε περίπτωση, η γωνία μας είναι η ίδια (περίπου 17,03^0), ενώ η ισοδυναμία των δύο εκφράσεων ... ανάγεται στην ισχύουσα ισότητα

2\sqrt{2\sqrt{2}-1}+(\sqrt{2}-1)\sqrt{2+4\sqrt{2}+2\sqrt{5+4\sqrt{2}}}=1+\sqrt{5+4\sqrt{2}}\approx 4,264483.

Η προσέγγιση του Λάμπρου (#8) δείχνει ξεκάθαρα ότι η εικαζόμενη λύση (και θέση του σημείου T) είναι μοναδική (καθώς οι άλλες τρεις ρίζες της τεταρτοβάθμιας του είναι είτε μιγαδικές είτε αρνητικές), ενώ στην δική μου (#2) αυτό δεν συμβαίνει: μπορούμε βέβαια να δούμε ότι η εικαζόμενη λύση (και θέση του σημείου T) όντως είναι λύση, δεν είναι όμως προφανές πως θα δείξουμε 'με το χέρι' ότι η λύση του 'δυσπρόσιτου' συστήματος μου είναι μοναδική^ όπως δείχνει το συνημμένο, το λογισμικό μάς δίνει 4 σημεία τομής (των δύο 'αυγών'), ένα από τα οποία αντιστοιχεί στο εικαζόμενο σημείο T (\theta \approx 1,08265, \gamma \approx 0,29725), δύο άλλα αντιστοιχούν σε καταφανώς απορριπτέες λύσεις (\theta = \pi, \gamma = \pi & \theta = \pi, \gamma = \pi/2), και ένα τελευταίο είναι και αυτό απορριπτέο (\theta \approx 3,62974, \gamma \approx 2,84434).

Καλή Ανάσταση!
δυσπρόσιτο-σύστημα.png
δυσπρόσιτο-σύστημα.png (15.27 KiB) Προβλήθηκε 1734 φορές


Γιώργος Μπαλόγλου -- κρυσταλλογράφω άρα υπάρχω

Ὁρᾷς, τὸ κάλλος ὅσσον ἐστὶ τῆς λίθου, ἐν ταῖς ἀτάκτοις τῶν φλεβῶν εὐταξίαις. -- Παλατινή Ανθολογία 9.695 -- Ιδού του πετραδιού η άμετρη ομορφιά, μεσ' των φλεβών τις άναρχες πειθαρχίες.

Άβαταρ μέλους
gbaloglou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 3521
Εγγραφή: Παρ Φεβ 27, 2009 10:24 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονικη
Επικοινωνία:

Re: Εντυπωσιακή εικασία

#10

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από gbaloglou » Τρί Απρ 18, 2023 2:37 pm

KARKAR έγραψε:
Πέμ Απρ 13, 2023 10:35 am
Εντυπωσιακή εικασία.pngΑπό σημείο S της προέκτασης της διαμέτρου AB ενός ημικυκλίου , φέρω το εφαπτόμενο τμήμα ST

και την τέμνουσα - διχοτόμο SPQ . Αν AQ=TP , τότε - εικάζω ότι - το τόξο \overset{\frown}{AQ} , είναι 45^0 .

Στην προσπάθεια για απάντηση , προκύπτει και το θέμα της κατασκευής του εν λόγω σχήματος .
Last but not least (έσχατο αλλά όχι ελάχιστο) που λέγαμε και πέρα: μία κατασκευή -- άνευ απόδειξης προς το παρόν, όποιος βλέπει κάτι ας μας το δείξει -- βασισμένη στην sinBOP=1-\dfrac{\sqrt{2}}{2} (#2):

Με κέντρο την κορυφή του ημικυκλίου C γράφουμε κύκλο ακτίνας CO. Από το σημείο τομής E του κύκλου αυτού με την CB φέρουμε παράλληλο DE προς την διάμετρο AB η οποία τέμνει το ημικύκλιο στο P. Ενώνουμε το μέσον Q του τόξου AC με το P, οπότε λαμβάνουμε ως S την τομή των AB και QP, και φέρουμε την εφαπτομένη ST του ημικυκλίου. Είναι τότε η SP διχοτόμος της OST ενώ ισχύει και η AQ=PT.

AQPT.png
AQPT.png (10.88 KiB) Προβλήθηκε 1566 φορές


Γιώργος Μπαλόγλου -- κρυσταλλογράφω άρα υπάρχω

Ὁρᾷς, τὸ κάλλος ὅσσον ἐστὶ τῆς λίθου, ἐν ταῖς ἀτάκτοις τῶν φλεβῶν εὐταξίαις. -- Παλατινή Ανθολογία 9.695 -- Ιδού του πετραδιού η άμετρη ομορφιά, μεσ' των φλεβών τις άναρχες πειθαρχίες.

Άβαταρ μέλους
gbaloglou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 3521
Εγγραφή: Παρ Φεβ 27, 2009 10:24 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονικη
Επικοινωνία:

Re: Εντυπωσιακή εικασία

#11

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από gbaloglou » Δευ Απρ 24, 2023 8:08 pm

Ήλπιζα κάποιος να μου κάνει δώρο για την γιορτή μου μία συνθετική απόδειξη για την παραπάνω απλή γεωμετρικά κατασκευή (#10) ... αλλά, μια και δεν συνέβη ως τώρα αυτό, ας προχωρήσουμε σε μία αναλυτική διαπραγμάτευση (παραλείποντας αρκετές λεπτομέρειες):

Θέτοντας στο αρχικό σχήμα του Θανάση (#1) A=(-1,0), B=(1,0), Q=\left(-\dfrac{1}{\sqrt{2}}, \dfrac{1}{\sqrt{2}}\right), P=\left(\dfrac{\sqrt{2\sqrt{2}-1}}{\sqrt{2}}, 1-\dfrac{1}{\sqrt{2}}\right), S=(s,0),

λαμβάνουμε T=\left(\dfrac{1}{s},\sqrt{1-\dfrac{1}{s^2}}\right). Παρατηρούμε τώρα ότι

-- το Q κείται επί της διχοτόμου SPQ αν και μόνον αν (\sqrt{2}-1)s-\sqrt{s^2-1}=-1 (I)

-- το P κείται επί της διχοτόμου SPQ αν και μόνον αν s-(\sqrt{2}-1)\sqrt{s^2-1}=\sqrt{2\sqrt{2}-1} (II)

-- ισχύει η AQ=PT αν και μόνον αν \left(\dfrac{1}{s}-\sqrt{2\sqrt{2}-1}\right)^2+\left(\sqrt{1-\dfrac{1}{s^2}}-1+\dfrac{1}{\sqrt{2}}\right)^2=2-\sqrt{2} (III)

Δεν είναι προφανές, αλλά οι (Ι), (ΙΙ), (ΙΙΙ) είναι ισοδύναμες και δίνουν ως μοναδικη λύση s=\dfrac{1}{2}+\dfrac{\sqrt{2\sqrt{2}-1}}{2(\sqrt{2}-1)}\approx2,13224. (Ακριβέστερα η (Ι) έχει και μία αρνητική ρίζα που βεβαίως απορρίπτεται.)

[Έχω πάει από την (ΙΙ) στην (ΙΙΙ) με το χέρι, τα υπόλοιπα δεν τα διερεύνησα ιδιαίτερα. Στο αρχικό πρόβλημα του Θανάση δίδονται η (Ι) και η (ΙΙ) και ζητείται η (ΙΙΙ). Ακριβέστερα δίδεται η (Ι) και αναζητείται το S ώστε να ισχύει η (ΙΙΙ) και, εξ ανάγκης, και η (ΙΙ). Στην κατασκευή μου αρχίζω με τις (Ι) και (ΙΙ) και αποδεικνύω ότι θα ισχύει και η (ΙΙΙ). Κάπως έτσι το βλέπω, κάτι μου λέει ότι η συζήτηση δεν τελείωσε ;) Και βεβαίως αναζητείται πάντοτε και γεωμετρική απόδειξη!]


Γιώργος Μπαλόγλου -- κρυσταλλογράφω άρα υπάρχω

Ὁρᾷς, τὸ κάλλος ὅσσον ἐστὶ τῆς λίθου, ἐν ταῖς ἀτάκτοις τῶν φλεβῶν εὐταξίαις. -- Παλατινή Ανθολογία 9.695 -- Ιδού του πετραδιού η άμετρη ομορφιά, μεσ' των φλεβών τις άναρχες πειθαρχίες.

Απάντηση

Επιστροφή σε “Γεωμετρία”

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτήν τη Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 3 επισκέπτες