Είναι άσκηση για Πανελλήνιες?

Εδώ θα καταχωρούνται ασκήσεις οι οποίες συνδυάζουν τουλάχιστον δύο διαφορετικά εκ των παραπάνω κεφάλαια και έχουν επαναληπτικό χαρακτήρα.

Συντονιστής: Καρδαμίτσης Σπύρος

dimplak
Δημοσιεύσεις: 588
Εγγραφή: Τρί Ιαν 27, 2009 5:24 pm

Είναι άσκηση για Πανελλήνιες?

#1

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από dimplak » Σάβ Απρ 28, 2012 11:29 pm

Έστω συνάρτηση f:R\rightarrow R για την οποία ισχύει 2f'(x)+3xf^2(x)=0 και f(0)=1. Να βρεθεί ο τύπος της f.

Κατ' αρχήν θα ήθελα να ομολογήσω με ειλικρίνεια ότι όταν ανακάλυψα αυτήν την άσκηση σε χειρόγραφες επαναληπτικές ασκήσεις ενός μαθητή, δεν φανέρωνε καθόλου τη δυσκολία που θα αντιμετώπιζα! Έπεσα στην παγίδα ότι επειδή έλεγε ότι f:R\rightarrow R, η f μπορούσε να μηδενιστεί, οπότε πίστεψα ότι έπρεπε να κάνω μία... μαγική σκέψη πάνω στη δεδομένη σχέση (να πολλαπλασιάσω ίσως κάποια σύνθεση συνάρτησης του e) και να φτιάξω παράγωγο γινομένου στον α μέλος! Δεν κατάφερα τίποτα!

Στη συνέχεια όμως θυμήθηκα ότι η δεδομένη σχέση είναι και διαφορική εξίσωση και βρήκα μία σχεδόν ίδια στο σχολικό βιβλίο σελίδα 323, άσκηση 1α με τη διαφορά ότι εκεί λέει ότι y=f(x)>0. Έτσι σκέφτηκα ότι έπρεπε πρώτα να δείξω αν ισχύει γενικά f(x)\neq 0 (πώς?) Μετά έκανα τα εξής:

2f'(x)+3xf^2(x)=0 \Leftrightarrow -\frac{f'(x)}{f^2(x)}=\frac{3x}{2} \Leftrightarrow \left(\frac{1}{f(x)} \right)'= \left(\frac{3x^2}{4} \right)' \Leftrightarrow \frac{1}{f(x)} = \frac{3x^2}{4} + c

και επειδή f(0)=1 προκύπτει c=1, άρα \frac{1}{f(x)}=\frac{3x^2}{4}+1 \Leftrightarrow \frac{1}{f(x)} = \frac{3x^2+4}{4} \Leftrightarrow f(x) = \frac{4}{3x^2+4}

Θα ήθελα την άποψη σας για τη λύση της άσκησης αλλά και για το αν θα μπορούσε να είναι θέμα πανελληνιών!

Ευχαριστώ!


ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 4830
Εγγραφή: Τρί Αύγ 31, 2010 10:37 pm
Τοποθεσία: Ιστιαία Ευβοίας

Re: Είναι άσκηση για Πανελλήνιες?

#2

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ » Κυρ Απρ 29, 2012 7:07 am

Καλημέρα.

Έτσι όπως έχει δοθεί η εκφώνιση, η άποψή μου είναι ότι είναι "τραβηγμένο" για πανελλήνιες. Αν όμως στην εκφώνιση δινόταν ότι f:R\rightarrow R^{*}, τότε είναι μια χαρά για τις εξετάσεις (και παρόμοιο έχει τεθεί στο παρελθόν)

Τώρα θα κάνω μια προσπάθεια να αποδείξω ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρχει m\epsilon R, τέτοιο ώστε να είναι
f(m)=0.
Πρώτα - πρώτα αποκλείεται να είναι f(x)=0 για κάθε x\epsilon R, εφόσον από την υπόθεση έχουμε ότι f(0)=1

Ας υποθέσουμε ότι υπάρχει σημείο m\epsilon R, ώστε να είναι f(m)=0, ενώ υπάρχει και περιοχή P του m ώστε να είναι

f(x)\neq 0, για κάθε x\epsilon P. Τότε όπως είδαμε παραπάνω (από τον dimplak), θα πρέπει

f(x)=\frac{4}{3x^2+4}, για κάθε x\epsilon P

Όμως από την υπόθεση, η f είναι συνεχής στο R, αφού είναι παραγωγίσιμη.

Άρα πρέπει \lim_{x\rightarrow m}f(x)=f(m)\Rightarrow \frac{4}{3m^2+4}=0, που είναι άτοπο.

Τώρα ας υποθέσουμε ότι υπάρχει διάστημα \left[a,b \right] ώστε να είναι f(x)=0 για κάθε x\epsilon [a , b]

Tότε πάλι λόγω της συνέχεις της f, θα πρέπει π.χ να είναι:

\lim_{x\rightarrow a-}f(x)=f(a)\Rightarrow \frac{4}{3a^2+4}=0, που και πάλι είναι άτοπο.

(Αν το πιο πάνω διάστημα είναι ανοικτό, επιλέγουμε ένα "στενώτερο" κλειστό διάστημα και εργαζ'ομαστε ομοίως)

Συνεπώς είναι f(x)\neq 0 για όλα τα x\epsilon R


Άβαταρ μέλους
dijkstra
Δημοσιεύσεις: 27
Εγγραφή: Πέμ Ιαν 29, 2009 9:44 am

Re: Είναι άσκηση για Πανελλήνιες?

#3

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από dijkstra » Κυρ Απρ 29, 2012 11:19 am

Από διδακτικής πλευράς κατά τη γνώμη σας, τι προσφέρουν οι διαφορικές εξισώσεις? Δηλαδή ελέγχουν την κατανόηση σε κάτι? Εγώ τις βλέπω σαν μια συλλογή από κόλπα-τεχνικές και τίποτα παραπάνω.
Για παράδειγμα θεωρώ πολύ καλύτερη σαν άσκηση την ανάλυση που έκανε ο Δημήτρης παραπάνω για να αποδείξει ότι f(x) \neq 0 παρά την λύση καθαυτή της διαφορικής εξίσωσης.


Άβαταρ μέλους
mathxl
Δημοσιεύσεις: 6736
Εγγραφή: Τρί Δεκ 23, 2008 3:49 pm
Τοποθεσία: Σιδηρόκαστρο
Επικοινωνία:

Re: Είναι άσκηση για Πανελλήνιες?

#4

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από mathxl » Κυρ Απρ 29, 2012 2:35 pm

Μπορούμε να αποφύγουμε την διερεύνηση και να δείξουμε τον μη μηδενισμό της συνάρτησης ως εξής

\displaystyle{2f'(x) + 3x{f^2}(x) = 0 \Rightarrow 2f'(x)f\left( x \right) + 6x{f^3}(x) = 0 \Rightarrow }
\displaystyle{{\left( {{f^2}\left( x \right)} \right)^\prime } + 6xf\left( x \right){f^2}(x) = 0 \Rightarrow {\left( {{f^2}(x){e^{\int\limits_0^x {6tf\left( t \right)dt} }}} \right)^\prime } = 0 \Rightarrow }
\displaystyle{{f^2}(x){e^{\int\limits_0^x {6tf\left( t \right)dt} }} = c} η οποία για x=0 δίνει \displaystyle{c = 1} οπότε \displaystyle{{f^2}(x){e^{\int\limits_0^x {6tf\left( t \right)dt} }} = 1 \Rightarrow {f^2}(x) = {e^{\int\limits_0^x {6tf\left( t \right)dt} }} > 0 \Rightarrow f\left( x \right) \ne 0} και έπειτα δουλεύουμε όπως ο dimplak


Ποτε δεν κάνω λάθος! Μια φορά νομιζα πως είχα κάνει, αλλά τελικά έκανα λάθος!
Απ' τα τσακάλια δεν γλυτώνεις μ' ευχές η παρακάλια. Κ. Βάρναλης
Aπέναντι στις αξίες σου να είσαι ανυποχώρητος

Ενεργό μέλος από 23-12-2008 ως και 17-8-2014 (δεν θα απαντήσω σε πμ)
dimplak
Δημοσιεύσεις: 588
Εγγραφή: Τρί Ιαν 27, 2009 5:24 pm

Re: Είναι άσκηση για Πανελλήνιες?

#5

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από dimplak » Κυρ Απρ 29, 2012 2:55 pm

Μπορούμε να πολλαπλασιάσουμε τη δεδομένη μας σχέση με f(x) ενώ δεν ξέρουμε αν ισχύει f(x)\neq 0?


Άβαταρ μέλους
parmenides51
Δημοσιεύσεις: 6238
Εγγραφή: Πέμ Απρ 23, 2009 9:13 pm
Τοποθεσία: Πεύκη
Επικοινωνία:

Re: Είναι άσκηση για Πανελλήνιες?

#6

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από parmenides51 » Κυρ Απρ 29, 2012 3:00 pm

Διαφορετικά μπορεί να ζητηθεί σαν βοηθητικό ερώτημα

Να αποδείξετε ότι η \displaystyle{f} έχει το πολύ δυο πραγματικές ρίζες.

(Δεν χρειάζεται να βρεθεί πρώτα ο τύπος της \displaystyle{f} και μας εξασφαλίζει πως δεν μηδενίζεται σε διάστημα η \displaystyle{f} )


Άβαταρ μέλους
mathxl
Δημοσιεύσεις: 6736
Εγγραφή: Τρί Δεκ 23, 2008 3:49 pm
Τοποθεσία: Σιδηρόκαστρο
Επικοινωνία:

Re: Είναι άσκηση για Πανελλήνιες?

#7

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από mathxl » Κυρ Απρ 29, 2012 4:43 pm

dimplak έγραψε:Μπορούμε να πολλαπλασιάσουμε τη δεδομένη μας σχέση με f(x) ενώ δεν ξέρουμε αν ισχύει f(x)\neq 0?
Ναι κάνοντας στο τέλος επαλήθευση του αποτελέσματος.


Ποτε δεν κάνω λάθος! Μια φορά νομιζα πως είχα κάνει, αλλά τελικά έκανα λάθος!
Απ' τα τσακάλια δεν γλυτώνεις μ' ευχές η παρακάλια. Κ. Βάρναλης
Aπέναντι στις αξίες σου να είσαι ανυποχώρητος

Ενεργό μέλος από 23-12-2008 ως και 17-8-2014 (δεν θα απαντήσω σε πμ)
Απάντηση

Επιστροφή σε “ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΥΛΗ Γ'”

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτήν τη Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 0 επισκέπτες