ΠΡΟΤΑΣΗ 2. - Δίνεται κύκλος
και σημείο
στο εξωτερικό του. Έστω
τα σημεία επαφής των εφαπτομένων του
από το σημείο
και
τα σημεία τομής του
από τυχούσα ευθεία δια του σημείου
και ας είναι το
μεταξύ των
Αποδείξτε ότι η σημειοσειρά
είναι αρμονική, όπου

- Πολικές - Πρόταση 2.
- f=112_t=25962(a).PNG (26.11 KiB) Προβλήθηκε 5291 φορές
Απόδειξη. - Έστω

η διάμετρος του κύκλου

που περνάει από το σημείο

το

μεταξύ των

και έστω τα σημεία

και
Από

και

προκύπτει ότι το

ταυτίζεται με το ορθόκεντρο του τριγώνου

και άρα έχουμε
Η ευθεία

τώρα, ως η διαγώνια του πλήρους τετραπλεύρου

περνάει από το σημείο

επί της

ως το αρμονικό συζυγές του

ως προς τα

και άρα, λόγω της

ταυτίζεται με την ευθεία

σύμφωνα με την
Πρόταση 1.
Στο ως άνω πλήρες τετράπλευρο, συμπεραίνεται ότι η σημειοσειρά

όπου

είναι αρμονική και το ζητούμενο έχει αποδειχθεί.

Είναι προφανές ότι το σημείο

ως το αρμονικό συζυγές του

ως προς τα

καθώς μεταβάλλεται η δια του

τέμνουσα τον κύκλο

ευθεία

, κινείται επί της χορδής

, με οριακές θέσεις τα σημεία
Η χορδή

, ως ο γεωμετρικός τόπος των σημείων

είναι η
Πολική ευθεία του σημείου

ως προς τον κύκλο

, αλλά έτσι ορίζεται ολόκληρη η ευθεία

, παρ' όλο που μετα τις οριακές θέσεις

, οι ευθείες δια του

δεν τέμνουν τον κύκλο
Υπάρχει μία άλλη ιδιότητα του σημείου

και στην οποία αναφέρθηκε ο Κώστας (
KDORTSI) πιο πάνω, η οποία ισχύει για κάθε θέση του

του επί της ευθείας

ως το σημείο τομής της ευθείας

από τυχούσα ευθεία δια του

- Πολικές - Πρόταση 2 - Ο μεταβλητός κύκλος (K) τέμνει ορθογώνια τον (Ο).
- f=112_t=25962(b).PNG (26.73 KiB) Προβλήθηκε 5285 φορές
Πράγματι, λόγω της αρμονικής σημειοσειράς

σύμφωνα με το
Θεώρημα Newton, ισχύει

όπου

είναι το μέσον του τμήματος
Δηλαδή, ο κύκλος

με διάμετρο το

τέμνει ορθογώνια τον δοσμένο κύκλο

και το ίδιο ισχύει, όπως αποδεικνύεται εύκολα, για κάθε σημείο επί της ευθείας
Πράγματι, εάν

είναι τυχόν σημείο επί της ευθείας

και στο εξωτερικό μέρος του κύκλου

ο κύκλος έστω

με διάμετρο το

έχει κοινή χορδή με τον

το τμήμα

και προφανώς τα κέντρα αυτών των κύκλων ανήκουν στη μεσοκάθετη ευθεία του

- Πολικές - Πρόταση 2 - Ο μεταβλητός κύκλος (Κ') τέμνει ορθογώνια τον (Ο).
- f=112_t=25962(ba).PNG (30.33 KiB) Προβλήθηκε 5155 φορές
Από
Αλλά, λόγω της ορθογωνιότητας των κύκλων

ισχύει
Από

γιατί

και

.
Από

συμπεραίνεται η ορθογωνιότητα των κύκλων

αφού αποδείχθηκε ότι το τετράγωνο της διακέντρου τους, ισούται με το άθροισμα των τετραγώνων των ακτίνων τους.

Άρα, η ευθεία

, ως ο γεωμετρικός τόπος του σημείου

για το οποίο ο κύκλος διαμέτρου

τέμνει ορθογώνια τον

ορίζεται ως η
Πολική ευθεία του σημείου

, ως προς τον κύκλο

και είναι μοναδική για το σημείο

Το σημείο

ονομάζεται
Πόλος της ευθείας

ως προς τον κύκλο

και είναι μοναδικός για την ευθεία

Τα σημεία

ονομάζονται
Συζυγή σημεία ως προς τον κύκλο

Δύο σημεία δηλαδή, είναι Συζυγή ως προς δοσμένο κύκλο, αν ο κύκλος με διάμετρο το ευθύγραμμο τμήμα που συνδέει τα σημεία αυτά, τέμνει ορθογώνια τον δοσμένο κύκλο.
Κώστας Βήττας.