Τελευταία ψηφία

Συντονιστές: cretanman, Demetres, polysot, achilleas, socrates, silouan

kbatsos
Δημοσιεύσεις: 32
Εγγραφή: Σάβ Μαρ 03, 2012 4:14 pm

Τελευταία ψηφία

#1

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από kbatsos »

Ποια είναι τα δύο τελευταία ψηφία του αριθμού 3^{999};
Άβαταρ μέλους
matha
Γενικός Συντονιστής
Δημοσιεύσεις: 6428
Εγγραφή: Παρ Μάιος 21, 2010 7:40 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονίκη

Re: Τελευταία ψηφία

#2

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από matha »

kbatsos έγραψε:Ποια είναι τα δύο τελευταία ψηφία του αριθμού 3^{999};
Από το θεώρημα του Euler είναι

\displaystyle{3^{\phi (100)}\equiv 1\mod 100}

άρα

\displaystyle{3^{40}\equiv 1\mod 100} και επομένως

\displaystyle{3^{960}\equiv 1\mod 100.}

Άρα το πρόβλημα ανάγεται στο να βρούμε τον θετικό ακέραιο \displaystyle{x<100} ώστε \displaystyle{3^{39}\equiv x\mod 100.}

Είναι

\displaystyle{3^{39}\equiv 27\cdot 81^9 \equiv 27(-19)^9\equiv -(3\cdot 19^3)^3\equiv -20577^3\equiv 23^3\equiv 67\mod 100.}

Άρα τα δύο τελευταία ψηφία του \displaystyle{3^{999}} είναι τα \displaystyle{67.}
Μάγκος Θάνος
Άβαταρ μέλους
gbaloglou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 3546
Εγγραφή: Παρ Φεβ 27, 2009 10:24 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονικη
Επικοινωνία:

Re: Τελευταία ψηφία

#3

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από gbaloglou »

Αρχίζοντας από την 3^1=03, τα δύο τελευταία ψηφία των δυνάμεων του 3 είναι

03, 09, 27, 81, 43, 29, 87, 61, 83, 49, 47, 41, 23, 69, 07, 21, 63, 89, 67, 01, 03, ...

Η παραπάνω προφανής και αναπόφευκτη περιοδικότητα μήκους 20 και η διαίρεση 399=20\times 19+19 μας επιτρέπει να καταλήξουμε στον δέκατο ένατο αριθμό της λίστας, 67.

Γιώργος Μπαλόγλου
Τελευταία επεξεργασία από το μέλος gbaloglou την Τετ Ιουν 06, 2012 1:59 pm, έχει επεξεργασθεί 1 φορά συνολικά.
Γιώργος Μπαλόγλου -- κρυσταλλογράφω άρα υπάρχω

Ὁρᾷς, τὸ κάλλος ὅσσον ἐστὶ τῆς λίθου, ἐν ταῖς ἀτάκτοις τῶν φλεβῶν εὐταξίαις. -- Παλατινή Ανθολογία 9.695 -- Ιδού του πετραδιού η άμετρη ομορφιά, μεσ' των φλεβών τις άναρχες πειθαρχίες.
kbatsos
Δημοσιεύσεις: 32
Εγγραφή: Σάβ Μαρ 03, 2012 4:14 pm

Re: Τελευταία ψηφία

#4

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από kbatsos »

gbaloglou έγραψε:Αρχίζοντας από την 3^1=03, τα δύο τελευταία ψηφία των δυνάμεων του 3 είναι

03, 09, 27, 81, 43, 29, 87, 61, 83, 49, 47, 41, 23, 69, 07, 21, 63, 89, 67, 01, 03, ...

Η παραπάνω προφανής και αναπόφευκτη περιοδικότητα μήκους 20 και η διαίρεση 399=20\times 19+19 μας επιτρέπει να καταλήξουμε στον δέκατο ένατο αριθμό της λίστας, 67.

Γιώργος Μπαλόγλου
θα μπορούσατε να μου εξηγήσετε με ποιο κριτήριο επιλέξαμε τη διαίρεση 399= 20\times 19 +19;
Άβαταρ μέλους
cretanman
Διαχειριστής
Δημοσιεύσεις: 4126
Εγγραφή: Πέμ Δεκ 18, 2008 12:35 pm
Τοποθεσία: Ηράκλειο Κρήτης
Επικοινωνία:

Re: Τελευταία ψηφία

#5

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από cretanman »

matha έγραψε:
Από το θεώρημα του Euler είναι

\displaystyle{3^{\phi (100)}\equiv 1\mod 100}
gbaloglou έγραψε:Αρχίζοντας από την 3^1=03, τα δύο τελευταία ψηφία των δυνάμεων του 3 είναι

03, 09, 27, 81, 43, 29, 87, 61, 83, 49, 47, 41, 23, 69, 07, 21, 63, 89, 67, 01, 03, ...

Η παραπάνω προφανής και αναπόφευκτη περιοδικότητα μήκους 20
Συμπληρωματικά με όσα αναφέρει ο Θάνος και ο Γιώργος παραπάνω, αξίζει να αναφερθεί ότι η "αναπόφευκτη" περιοδικότητα οφείλεται στη συνάρτηση \phi του Euler. Συγκεκριμένα τα δύο τελευταία ψηφία δυνάμεων του 3 (αλλά και οποιασδήποτε δύναμης ενός φυσικού αριθμού a με (a,100)=1) έχουν περίοδο μήκους \phi(100)=40 ή διαιρέτη του 40 (εδώ το μήκος είναι 20 που είναι διαιρέτης του 40).

Με δεδομένο ότι αν (a,n)=1 τότε a^{\phi(n)}\equiv 1\pmod {n} (θεώρημα Euler) ισχύει το παρακάτω αποτέλεσμα:

Αν d είναι ο ελάχιστος θετικός ακέραιος για τον οποίο a^d\equiv 1\pmod{n} τότε d|\phi(n).

Ο αριθμός d ονομάζεται τάξη του αριθμού a ως προς το n και συμβολίζεται με ord_n{a}. Στο συγκεκριμένο πρόβλημα έχουμε ord_{100}{3}=20 διότι ο ελάχιστος θετικός ακέραιος στον οποίο πρέπει να υψώσουμε το 3 ώστε να είναι ισότιμο με 1\pmod{100} είναι το 20.

(Για την απόδειξη θεωρείστε την ευκλείδεια διαίρεση του n με τον d και δουλέψτε με εις άτοπο απαγωγή)

Αλέξανδρος
Αλέξανδρος Συγκελάκης
Άβαταρ μέλους
gbaloglou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 3546
Εγγραφή: Παρ Φεβ 27, 2009 10:24 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονικη
Επικοινωνία:

Re: Τελευταία ψηφία

#6

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από gbaloglou »

kbatsos έγραψε:
gbaloglou έγραψε:Αρχίζοντας από την 3^1=03, τα δύο τελευταία ψηφία των δυνάμεων του 3 είναι

03, 09, 27, 81, 43, 29, 87, 61, 83, 49, 47, 41, 23, 69, 07, 21, 63, 89, 67, 01, 03, ...

Η παραπάνω προφανής και αναπόφευκτη περιοδικότητα μήκους 20 και η διαίρεση 399=20\times 19+19 μας επιτρέπει να καταλήξουμε στον δέκατο ένατο αριθμό της λίστας, 67.

Γιώργος Μπαλόγλου
θα μπορούσατε να μου εξηγήσετε με ποιο κριτήριο επιλέξαμε τη διαίρεση 399= 20\times 19 +19;
Κάθε 20 βήματα επιστρέφουμε στα ίδια (δύο τελευταία) ψηφία, άρα μπορούμε να δούμε τα 20 βήματα ως 'υπερβήμα', και το ερώτημα -- που απαντά η παραπάνω διαίρεση -- είναι με πόσα τέτοια 'υπερβήματα' (βλέπε πηλίκο διαίρεσης) φθάνουμε 'κοντά' (βλέπε υπόλοιπο διαίρεσης) στον 399, κλπ [Αφού δηλαδή αντιληφθούμε ότι τα δύο τελευταία ψηφία του 3^{380} είναι 01, το πρόβλημα ανάγεται στον καθορισμό των δύο τελευταίων ψηφίων του 3^{19}, κλπ κλπ]

Γιώργος Μπαλόγλου
Γιώργος Μπαλόγλου -- κρυσταλλογράφω άρα υπάρχω

Ὁρᾷς, τὸ κάλλος ὅσσον ἐστὶ τῆς λίθου, ἐν ταῖς ἀτάκτοις τῶν φλεβῶν εὐταξίαις. -- Παλατινή Ανθολογία 9.695 -- Ιδού του πετραδιού η άμετρη ομορφιά, μεσ' των φλεβών τις άναρχες πειθαρχίες.
Άβαταρ μέλους
Demetres
Γενικός Συντονιστής
Δημοσιεύσεις: 9010
Εγγραφή: Δευ Ιαν 19, 2009 5:16 pm
Τοποθεσία: Λεμεσός/Πύλα
Επικοινωνία:

Re: Τελευταία ψηφία

#7

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Demetres »

Λίγο διαφορετικά από την απόδειξη του Θάνου.

Γνωρίζουμε ότι 3^{40} \equiv 1 \bmod 100 και άρα 3^{400} \equiv 1 \bmod 100.

[Αυτά τα σχόλια δεν χρειάζονται για την απόδειξη αλλά είναι ο τρόπος που σκεφτόμαστε. Αρκεί να βρόυμε αριθμό 0 \leqslant n \leqslant 99 ώστε 3n \equiv 1 \bmod 100. Τότε θα έχουμε n \equiv 3^{400}n \equiv 3^{399}(3n) \equiv \bmod 100. To 101 δεν διαιρείται με το 3, το 201 όμως διαιρείται. Επομένως μπορούμε να πάρουμε n = 201/3 = 67. Τέλος σχολίων συνεχίζουμε με την απόδειξη...]

Επειδή επιπλέον 3 \cdot 67 \equiv 1 \bmod 100, τότε 3^{399} \equiv 3^{399} \cdot 3 \cdot 67 \equiv 67 \bmod 100 και άρα τα δυο τελευταία ψηφία του 3^{399} είναι τα 67.

----
Επεξεργασία: Διόρθωση τυπογραφικού σφάλματος.
Τελευταία επεξεργασία από το μέλος Demetres την Τετ Ιουν 06, 2012 7:21 pm, έχει επεξεργασθεί 1 φορά συνολικά.
kbatsos
Δημοσιεύσεις: 32
Εγγραφή: Σάβ Μαρ 03, 2012 4:14 pm

Re: Τελευταία ψηφία

#8

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από kbatsos »

Σας ευχαριστώ πολύ για τις ιδέες και λύσεις σας!
Απάντηση

Επιστροφή στο “Άλγεβρα - Θεωρία Αριθμών - Συνδυαστική (Seniors) - Παλαιότερες Συζητήσεις”

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτήν τη Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 0 επισκέπτες