Βασίλης Καλαμάτας έγραψε:Αρχικά σε ευχαριστώ πολύ που έγραψες τόσο αναλυτικά....
Συγγνώμη που σε ταλαιπώρησα...
Βασίλη, δεν με ταλαιπώρησες καθόλου! Όσοι ζούμε την κούραση έχουμε δυο επιλογές: να εκφραστούμε όταν και αν βρούμε χρόνο... (για να διατυπώσουμε δεόντως αναλυτικά αλλά και μαθηματικώς σωστά ό,τι θέλουμε) ή να ρισκάρουμε την ενστικτώδη τοποθέτηση, με τον κίνδυνο του "λάθους". Δυστυχώς ή ευτυχώς, γράφω μόνο όταν το θέλω και ταυτόχρονα έχω τον απαραίτητο χρόνο. Δεν αισθάνομαι ενοχές γι' αυτό αλλά λυπάμαι για τις ωραίες συζητήσεις που ανοίγουν και φεύγουν μπροστά από τα μάτια μου. Υπάρχουν θέματα που θέλω να "ανοίξω" αλλά φοβάμαι μήπως φανώ ασυνεπής στην παρακολούθησή τους.
Ένα τέτοιο θέμα συζητάμε ήδη: την
βαθμολόγηση των γραπτών. Πώς πρέπει να γίνεται, αν γίνεται σωστά κλπ. Το θέμα έχει πολλές παραμέτρους που διατρέχουν με την προβληματική τους διάφορα θέματα του forum μας. Είναι η τελευταία πράξη του "δράματος" διδασκαλία-θεματοδοσία-βαθμολόγηση και φυσικό είναι να αφορά όλους μας, μαθητές και καθηγητές. Ανάλογο ενδιαφέρον θα έπρεπε όμως να υπάρχει και για τις υπόλοιπες τάξεις, για τα υπόλοιπα μαθήματα (δεν ξέρω αν οι φυσικοί πχ, συζητάνε τέτοια πράγματα σε αντίστοιχο forum), και για όλου του είδους τις εξετάσεις (ΑΣΕΠ, για παράδειγμα, και δεν αναφέρομαι μόνο στις εξετάσεις των εκπαιδευτικών).
Η
υποκειμενικότητα στη βαθμολόγηση είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την εξάπλωση των ερωτήσεων σωστού-λάθους, πολλαπλής επιλογής κλπ. Τα μειονεκτήματα των ερωτήσεων αυτών στα μαθηματικά έχουν αναλυθεί επαρκώς (για παράδειγμα, δες την εισαγωγή του βιβλίου
Θεόδωρου Ν. Καζαντζή: Τεστ Πολλαπλής Επιλογής για την Α Λυκείου). Ειδικά στα πρώτα χρόνια της "μεταρρύθμισης Αρσένη" είχε γεμίσει ο τόπος με κακοδιατυπωμένες ή κουραστικές ερωτήσεις τέτοιου είδους, όπου ο σωστά σκεπτόμενος μαθητής έκανε σωρό πράξεων, λύνοντας ουσιαστικά ασκηση πλήρους ανάπτυξης, για να καταλήξει από υπολογιστικό λάθος σε λανθασμένο αποτέλεσμα την ίδια ώρα που ο "ευρύπυγος" συναγωνιστής του χτυπούσε διάνα! Είναι επίσης κοινωνιολογικό φαινόμενο, άξιο μελέτης ειδικών, ο τρόπος που ο "πουλών μούρη" στην τάξη αναγορεύεται σε "ειδικό" στα μαθηματικά και επηρρεάζει μέσα από μυστικούς κώδικες ολόκληρο το τμήμα! Αλλά για να κάνω αντίλογο και στον εαυτό μου, είναι προτιμότερος τρόπος εξέτασης πέντε-δέκα ερωτήσεις σωστού-λάθους (
με αιτιολόγηση, όπως στο 2ο θέμα στη φυσική) από τον έλεγχο παπαγαλίας των αποδείξεων των θεωρημάτων του σχολικού βιβλίου - που καθιερώθηκε. Παρεπιμπτόντως, από μελέτη του Γιάννη Θωμαϊδη, Σχολικού Συμβούλου Κεντρικής Μακεδονίας, προκύπτει ότι σεβαστό ποσοστό μαθητών με καλές επιδόσεις δεν γράφει την απόδειξη που ζητείται στο 1ο θέμα.
Πώς λύνεται όμως το πρόβλημα της υποκειμενικότητας στη βαθμολόγηση, πέρα από την χρήση του παραπάνω τύπου ερωτημάτων; Με την προσπάθεια ομογενοποίησης της βαθμολογίας, που γίνεται αφενός με τις οδηγίες της ΚΕΓΕ και αφετέρου με τη συζήτηση στα βαθμολογικά κέντρα. Οι οδηγίες της ΚΕΓΕ είναι πολύ συνοπτικές και δεν περιλαμβάνουν διαφορετικές λύσεις. Περιέχουν μια λύση ανάγκης, την πιο προφανή, κατά την άποψη των συντακτών της, και γραμμένη με "τηλεγραφικό" τρόπο (Κώστα Τηλέγραφε, δεν φταις σε τίποτα εσύ!

). Μία τέτοια λύση, γραμμένη από μαθητή, πιάνει-δεν πιάνει 12 στην 20βάθμια κλίμακα! Δεν ξέρω γιατί επικράτησε αυτή η πρακτική: για να έχουν γρήγορα μια εικόνα των λύσεων οι βαθμολογητές στα κέντρα εξέτασης ΑΜΕΑ, που επείγονται; Ή μήπως για να υμνηθεί η δημοκρατία με την εκχώρηση απεριόριστων (όπως το συνηθίζουμε στην Ελλάδα) δικαιωμάτων στον κάθε έναν βαθμολογητή;
Η συζήτηση στα βαθμολογικά κέντρα είναι, λοιπόν, μονόδρομος για την επίτευξη δίκαιης βαθμολόγησης. Ωστόσο, τα βαθμολογικά κέντρα δεν κάνουν μια ενιαία συζήτηση για τη μοριοδότηση - φέτος ξεκίνησε η πιλοτική εφαρμογή μιας τέτοιας e-κουβέντας σε τέσσερα εξεταζόμενα μαθήματα, στα οποία δεν περιλαμβάνονται τα μαθηματικά της κατεύθυνσης. Οι προσπάθειες ενδο-συννενόησης δε λείπουν (όπως αυτές που ενέφερε ο Νίκος για τις συζητήσεις με το Μπάμπη), αλλά μένουν στο χώρο της φιλοτιμίας. Ας μπούμε, λοιπόν, σε ένα βαθμολογικό κέντρο, κι ας δούμε από κοντά τη διαδικασία: ο επόπτης του μαθήματος, έχει ετοιμάσει ένα προσχέδιο με τη λύση (ή τις λύσεις) των θεμάτων, έχοντας ταυτόχρονα "σπάσει" την απάντηση σε τμήματα, με επιμέρους μοριοδότηση. Η συζήτηση αφορά κυρίως αυτή την επιμέρους μοριοδότηση, διότι, εννοείται, ότι ένα άψογο γραπτό θα πάρει το σύνολο των μορίων. Η συζήτηση που γίνεται μπορεί να είναι γόνιμη, αλλά ενέχει κι έναν βασικό λόγο γελοιοποίησης: την εμμονή κάποιων συναδέλφων να διαπραγματεύονται κάθε μόριο! Τι εννοώ; Ας πούμε ότι έχει ζητηθεί σε ένα ερώτημα να υπολογισθεί το εμβαδόν ενός χωρίου ανάμεσα στη γραφική παράσταση μιας συνάρτησης f, τις ευθείες

και τον άξονα

. Έστω ακόμη ότι η συνάρτηση παίρνει μη αρνητικές τιμές στο εν λόγω διάστημα, ο υπολογισμός απαιτεί δυο παραγοντικές ολοκληρώσεις και το σύνολο των μονάδων είναι 7 για το συγκεκριμένο ερώτημα. Πρέπει κατά συνέπεια να αιτιολογηθεί η συνέχεια της συνάρτησης, το πρόσημό της, να γίνουν οι σωστοί υπολογισμοί και το αποτέλεσμα να συνοδεύεται από το τ.μ. (τετραγωνικές μονάδες). Εδώ αρχίζουν τα ευτράπελα. Κάποιοι θα πουν ότι είναι αδιανόητη η μη αιτιολόγηση της συνέχειας (-2 μόρια). Κάποιοι θα προσθέσουν ότι η μη αιτιολόγηση του προσήμου είναι ολέθριο λάθος (-2 μόρια). Τέλος, είναι βαρύνουσα και η άποψη πως δεν μπορεί ένας μαθητής που ενδεχομένως να επιδιώκει το Μετσόβειο να κάνει λάθος στον τύπο της ολοκλήρωσης κατά παράγοντες (-3 μόρια) ή, ακόμη χειρότερα, αριθμητικό λάθος στις πράξεις (-2 μόρια, επειδή είμαστε καλοί άνθρωποι!), δε συζητάμε για την έλλειψη μονάδων! Φοβάμαι ότι εκπέσαμε ήδη σε αρνητική βαθμολογία - υπάρχουν επιχειρήματα ακόμη και γι' αυτό! Θα πεταχτεί, όμως ο συνάδελφος Β και θα πει ότι, κατά την άποψή του, δεν πρέπει να κοπεί κανένα μόριο για τη μη αιτιολόγηση της συνέχειας, επειδή όλες οι συναρτήσεις που χρησιμοποιεί το σχολικό βιβλίο ειναι συνεχείς κι επειδή είναι λάθος να ζητάμε τη συνέχεια σε εμβαδό συνάρτησης καθόσον το εμβαδόν ορίζεται και σε μη συνεχείς συναρτήσεις, αρκεί τα σημεία ασυνέχειας να είναι μηδενικού μέτρου. Θα επανέλθει ο πρώτος ή ο ν-στός αγορεύων και θα επισημάνει στον προλαλήσαντα ότι ξέρει κι αυτός το ολοκλήρωμα Lebesgue κι ας μην πουλάει μούρη κλπ. Στο τέλος της συζήτησης, κάθε βαθμολογητής θα κάνει τα δικά του. Δεν πειράζει, όλη η ζωή μπροστά μας είναι...
Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό της "μαύρης πλευράς" της βαθμολόγησης. Έχω δει γραπτά σε δεύτερη βαθμολόγηση που, ενώ είχαν λάθη, δεν είχαν επισημάνσεις με κόκκινο χρώμα (αβλεψία; αμέλεια για την υπογράμμιση;). Άλλα που είχαν υπογράμμιση για λάθος ενώ ο μαθητής είχε χρησιμοποιήσει περίπλοκο τρόπο λύσης και ο βαθμολογητής βαρέθηκε ή δεν μπόρεσε... να τον παρακολουθήσει. Δεν έχει νόημα η απαρίθμηση παρόμοιων περιστατικών. Για μένα, το πρόβλημα θα λυθεί όταν γίνουν τα παρακάτω:
1. Ξεκαθάρισμα από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο του τι είναι θεμιτό να χρησιμοποιούν οι μαθητές και τι όχι στην επίλυση των ασκήσεων. Ξεκίνησε ήδη μια προσπάθεια καταγραφής εδώ, σε μας.
2. Αναλυτική πρόταση από την ΚΕΓΕ, όχι μόνο ποικίλων πιθανών λύσεων για κάθε ερώτημα αλλά και προτεινόμενη μοριοδότηση ανά ερώτημα.
Η ΚΕΓΕ, πρέπει κάποτε να γίνει κατανοητό αυτό,
ασκεί εκπαιδευτική πολιτική. Η θεματοδοσία της επιδρά άμεσα στον τρόπο διδασκαλίας του μαθήματος.
3. Ίδρυση σώματος βαθμολογητών, μετά από εξετάσεις, όπου μια "δοκιμασία" θα είναι να βαθμολογεί κάποιος γραπτό που βαθμολόγησε ήδη, σε παρελθόντα χρόνο. Ο αποκλίνων αρκετά, θα παύεται. Εννοείται ότι απαιτείται αξιολόγηση των βαθμολογητών ανά τακτά διαστήματα. Σε κάθε αναβαθμολόγηση γραπτού των εξετάσεων, για παράδειγμα, κάποιος "φταίει" με την έννοια της απόκλισης από τα συμφωνημένα. Ας βρεθεί ένας τρόπος πίεσής του σε ακραίες περιπτώσεις, πχ. βαθμοί ποινής.
Περιμένω με ενδιαφέρον να ακούσω και τις δικές απόψεις σας (πήγε 4 κι οι δικές μου νύσταξαν).
Λεωνίδας Θαρραλίδης