Σελίδα 1 από 1

Ο περίεργος φυσικός

Δημοσιεύτηκε: Τρί Νοέμ 22, 2022 12:02 pm
από Al.Koutsouridis
Δίνεται ένας θετικός ακέραιος a, μεγαλύτερος του 100. Στον πίνακα γράφτηκαν όλοι οι θετικοί ακέραιοι της μορφής \dfrac{a-n^2}{4}, όπου n θετικός ακέραιος. Προέκυψε, ότι για n \leq \sqrt{\dfrac{a}{5}} όλοι τους είναι πρώτοι. Να αποδείξετε, ότι και όλοι οι υπόλοιποι θετικοί ακέραιοι αριθμοί γραμμένοι στον πίνακα είναι πρώτοι ή ίση με την μονάδα.

Μπορείτε να βρείτε έναν τέτοιον a;

(Και για Αρχιμίδη Μικρών, JBMO)


Πηγή: Ολυμπιάδα Euler, 2017.

Re: Ο περίεργος φυσικός

Δημοσιεύτηκε: Τρί Νοέμ 22, 2022 1:20 pm
από Demetres
Ένα παράδειγμα είναι ο a = 173. Οι (173-n^2)/4, όπου n θετικός ακέραιος, είναι θετικοί ακέραιοι για n=1,3,5,7,9,11,13 και είναι οι 43,41,37,31,23,13,1 που είναι όλοι πρώτοι ή ίσοι με τη μονάδα.

Παρατηρούμε ότι \sqrt{a/5} > \sqrt{20} > 4.

Αν a = 4k τότε για n=2,4 παίρνουμε τους αριθμούς k-1 και k-4. Τουλάχιστον ο ένας είναι άρτιος. Επίσης a > 100 \implies k >25 \implies k-1,k-4 > 2. Άρα δεν μπορεί να είναι και οι δύο πρώτοι και δεν έχουμε κάτι να αποδείξουμε.

Αν a = 4k+2 τότε a-n^2 \equiv 1,2 \bmod 4, οπότε κανένας από τους (a-n^2)/4 δεν είναι ακέραιος και δεν έχουμε κάτι να δείξουμε. Ομοίως και αν a = 4k+3.

Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι a = 4k+1 και ότι \frac{(4k+1)-n^2}{4} είναι πρώτος για κάθε ακέραιο n < \sqrt{a/5} για τον οποίο ο \frac{(4k+1)-n^2}{4} είναι θετικός ακέραιος. Ας υποθέσουμε επίσης προς άτοπο ότι υπάρχει n > \sqrt{a/5} για τον οποίο ο x = \frac{(4k+1)-n^2}{4} είναι θετικός ακέραιος αλλά σύνθετος. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο n είναι ελάχιστος για τον οποίο ισχύει αυτή η ιδιότητα.

Έστω p ο μικρότερος πρώτος που διαιρεί τον x. Αφού x σύνθετος, τότε
\displaystyle p^2 \leqslant x = \frac{a-n^2}{4} < \frac{5n^2-n^2}{4} = n^2
Ορίζουμε τώρα m = |n-2p| και παρατηρούμε ότι 0 < m < n. Πράγματι αφού ο a είναι περιττός και ο (a-n^2)/4 ακέραιος, τότε ο n είναι επίσης περιττός, άρα |n-2p| \neq 0. Επίσης, αν n > 2p τότε m = n-2p < n ενώ αν n < 2p τότε m = 2p-n < 2n-n=n αφού ήδη δείξαμε ότι p < n.

Ορίζουμε τώρα
\displaystyle  y = \frac{a-m^2}{4} = \frac{a-(2p-n)^2}{4} = \frac{a-n^2-4p^2+4pn}{4} = x + p(n-p)
ο οπόιος είναι ακέραιος πολλαπλάσιος του p και άρα και αυτός σύνθετος. (Αφού επίσης y \geqslant p^2 + p(n-p) > p.

Άρα βρήκαμε 0 < m < n για τον οποίο ισχύει ότι ο y = \frac{(4k+1)-m^2}{4} είναι θετικός ακέραιος αλλά σύνθετος. Από τον ορισμό του n πρέπει m \leqslant \sqrt{a/5}, αλλά αυτό είναι άτοπο αφού τότε ο y είναι πρώτος ή ίσος με 1.