Σελίδα 1 από 1

Ρητοί...

Δημοσιεύτηκε: Σάβ Ιουν 23, 2012 7:52 pm
από socrates
Έστω a,b\in \Bbb{Q} τέτοιοι ώστε \sqrt{a+\sqrt{b}}+\sqrt{b+\sqrt{a}}\in \Bbb{Q}.
Δείξτε ότι \sqrt{a},\ \sqrt{b}\in \Bbb{Q} και βρείτε παράδειγμα τέτοιων αριθμών με ab\neq 0.

http://forum.gil.ro/viewtopic.php?f=63&t=3191&start=0

Re: Ρητοί...

Δημοσιεύτηκε: Τετ Ιουν 27, 2012 6:57 pm
από Παύλος Μαραγκουδάκης
socrates έγραψε:Έστω a,b\in \Bbb{Q} τέτοιοι ώστε \sqrt{a+\sqrt{b}}+\sqrt{b+\sqrt{a}}\in \Bbb{Q}.
Δείξτε ότι \sqrt{a},\ \sqrt{b}\in \Bbb{Q} και βρείτε παράδειγμα τέτοιων αριθμών με ab\neq 0.
Μια σκέψη, χωρίς παράδειγμα.

Θέτουμε r=\sqrt{a+\sqrt{b}}+\sqrt{b+\sqrt{a}}. Ας υποθέσουμε ότι a\leq b. Τότε

r-\sqrt{b+\sqrt{a}}=\sqrt{a+\sqrt{b}}

a+\sqrt{b}=r^2+b+\sqrt{a}-2r\sqrt{b+\sqrt{a}}

2r\sqrt{b+\sqrt{a}}=r_1+\sqrt{a}-\sqrt{b}, όπου r_1=r^2+b-a\in\Bbb{Q}. Επιπλέον r_1\geq r^2>0.

Υψώνουμε ξανά στο τετράγωνο οπότε

(4r^2-2r_1)\sqrt{a}+2r_1\sqrt{b}+2\sqrt{ab}=r_1^2+a+b-4r^2b\in\Bbb{Q}

Είναι ακόμα 4r^2-2r_1>0 αφού

4r^2-2r_1=2(r^2-b+a)>2(a+b-b+a)>0.

Είναι γνωστό το παρακάτω λήμμα:

Αν a,b,c\in\Bbb{Q} και \sqrt{a}+\sqrt{b}+\sqrt{c}\in\Bbb{Q} τότε \sqrt{a},\sqrt{b},\sqrt{c}\in\Bbb{Q}.

Το παραπάνω εξακολουθεί να ισχύει και όταν οι ρίζες έχουν συντελεστές θετικούς ρητούς.

Re: Ρητοί...

Δημοσιεύτηκε: Τετ Ιουν 27, 2012 7:06 pm
από chrislg
κάπου υπάρχει και ένα bulletin με ασκησεις ρητων-αρρητων μπορει να μου καποιος που βρισκεται ?

Re: Ρητοί...

Δημοσιεύτηκε: Τετ Ιουν 27, 2012 7:34 pm
από socrates
chrislg έγραψε:κάπου υπάρχει και ένα bulletin με ασκησεις ρητων-αρρητων μπορει να μου καποιος που βρισκεται ?
viewtopic.php?f=111&t=23525

Re: Ρητοί...

Δημοσιεύτηκε: Τετ Ιουν 27, 2012 7:38 pm
από Παύλος Μαραγκουδάκης
Ένα παράδειγμα είναι για \displaystyle{a=b=\frac{1}{9}}.

Re: Ρητοί...

Δημοσιεύτηκε: Πέμ Ιουν 28, 2012 5:41 pm
από Mihalis_Lambrou
socrates έγραψε:Έστω a,b\in \Bbb{Q} τέτοιοι ώστε \sqrt{a+\sqrt{b}}+\sqrt{b+\sqrt{a}}\in \Bbb{Q}.
Δείξτε ότι \sqrt{a},\ \sqrt{b}\in \Bbb{Q} και βρείτε παράδειγμα τέτοιων αριθμών με ab\neq 0.
Έδωσε ο Παύλος παράδειγμα αλλά για να κάνω ένα ιστορικό σχόλιο, ας δώσω άλλο ένα.

Παίρνουμε a=A^2, b=B^2 όπου τα A,B τα διαλέγουμε έτσι ώστε (οι λεπτομέρειες παρακάτω) A^2 +B, \, B^2+A, \, τέλεια τετράγωνα και τα δύο (*). Τότε αυτόματα \sqrt{a+\sqrt{b}}+\sqrt{b+\sqrt{a}}\in \Bbb{Q}.

Τώρα, το Πρόβλημα 20 στο δεύτερο βιβλίο των Αριθμητικών του Διοφάντου έχει ακριβώς αυτό το (*) ως ζητούμενο! Γράφω από μνήμης την έξυπνη λύση του που, αν δεν είναι ακριβώς όπως την μεταφέρω, είναι κάποια παραλλαγή της (είμαι ταξίδι εκτός έδρας, και δεν έχω τα βιβλία μου).

Παίρνουμε A=t, \, B= -2ct+c^2, οπότε αυτόματα A^2+B= (t-c)^2= τέλειο τετράγωνο.

Μένει να διαλέξουμε το t ώστε να γίνει τέλειο τετράγωνο και το B^2+A= ... = 4c^2 t^2 +(1-4c^3)t + c^4 . Θα το πετύχω αν επιλέξω το τελευταίο αυτό τέλειο τετράγωνο να είναι το 4c^2t^2. Δηλαδή λύνω ως προς t την 4c^2 t^2 +(1-4c^3)t + c^4=4c^2t^2, ισοδύναμα (1-4c^3)t + c^4=0.

Πρόκειται για πρωτοβάθμια εξίσωση!!!! Αυτό το τέχνασμα υποβιβασμού του βαθμού της εξίσωσης ώστε να παρακάμπτονται οι κακοτοπιές που εισάγουν αρρητότητες, το κάνει πολύ συχνά ο Διόφαντος. Θα βρούμε

A = t = \frac {c^4}{4c^3-1}, \, B= -2ct+c^2 = \frac {2c^5-c^2}{4c^3-1}. Kαι λοιπά.

Αθάνατα αρχαία ελληνικά Μαθηματικά.

Φιλικά,

Μιχάλης