Γεια σας
Κατ΄αρχάς ας σημειωθεί ότι για το ίδιο θέμα έχουν ανοίξει δύο αναρτήσεις σε διαφορετικούς φακέλους. Μεταφέρθηκαν στον ίδιο φάκελο αλλά δεν ενοποιήθηκαν γιατί ίσως προκληθεί σύγχιση στο ποιός απαντάει σε ποιόν. Η άλλη ανάρτηση είναι η
Η διδασκαλία της συνάρτησης-ολοκλήρωμα
Η επίμαχη οδηγία είναι μέρος μιας διαρκούς κακοποίησης της μαθηματικής μας εκπαίδευσης. Για την συγκεκριμένη τάξη η κακοποίηση
1) Ξεκίνησε από ένα κακό βιβλίο που προέκυψε από ανακατασκευή ενός βιβλίου γραμμένου για άλλο σκοπό και άλλο επίπεδο διδασκαλίας-εξετάσεων. Υποτίθεται ότι είχε τον χαρακτήρα του προσωρινού και μας έμεινε 17 χρόνια.
2) Συνεχίστηκε από τις άκριτες (ο χαρακτηρισμός είναι εξαιρετικά επιεικής) περικοπές της ύλης: Κατακόρυφη εφαπτομένη, διαφορικές εξισώσεις, Θεώρημα μέσης τιμής ολοκληρωτικού λογισμού, υπολογισμός εμβαδού κύκλου-έλλειψης, παραγώγιση της συνάρτησης ολοκλήρωμα. Αν θέλουμε να κυριολεκτούμε δεν πρόκειται για περικοπές αλλά για ακρωτηριασμό. Κάποιος που δε γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα είναι δύσκολο να πιστέψει ότι αυτές οι αποφάσεις λήφθηκαν από μαθηματικούς. 'Iσως ένα γυμναστής ή μία καθηγήτρια οικοκυρικών να τα κατάφερνε καλλίτερα. Και εξηγούμαι:
-Η ύπαρξη η μη εφαπτομένης μίας καμπύλης δεν εξαρτάται από την επιλογή του συτήματος συντεταγμένων. Δε γίνεται να διδάσκεις εφαπομένες και να δίνεις την εντύπωση ότι η εφαπτομένη μια "καλής" καμπύλης ξαφνικά εξαφανίζεται όταν περνάμε από ένα σημείο.
-Οι διαφορικές εξισώσεις δείχνουν την δύναμη του απειροστικού λογισμού γρήγορα και με άμεσο τρόπο. Δεν γίνεται να δίνεις την εντύπωση ότι ο απειροστικός λογισμός είναι τα διάφορα

, τα χταπόδια των συναρτήσεων με κλάδους και τα χριστουγεννιάτικα δέντρα που φτιάχνεις κρεμώντας ότι βρεις σε ένα ολοκλήρωμα.
-Η έννοια της μέσης τιμής είναι ουσιώδης στα Μαθηματικά: Έχουμε μέσες τιμές για συνεχείς συναρτήσεις, για παραγώγους και για ολοκληρώματα. Δεν γίνεται να αποκρύπτεται το τρίτο απλά και μόνο επειδή κάποιοι δεν το βλέπουν.
-Πρωτίστως κάνουμε ολοκληρώματα για να βρίσκουμε εμβαδά. Δεν γίνεται να παρακάμπτεται ένα ουσιαστικός υπολογισμός εμβαδού μόνο και μόνο επειδή δεν προνόησαν κάποιοι να οπλίσουν την διδασκαλία με κάποια οδηγία σχετική με την παράγωγο αντίστροφης συνάρτησης που θα μας επέτρεπε να κάνουμε στην ολοκλήρωση όχι μόνο την αλλαγή μεταβλητής

αλλά και την

.
-Η παραγώγιση της συνάρτησης-ολοκλήρωμα συνδέει παραγώγους, ορισμένα ολοκληρώματα και προσφέρει μία "χειροπιαστή" παράγουσα. Είναι ενοποιητική έννοια-διαδικασία και δε μπορεί να εξοβελιστεί. Και επειδή τα Μαθηματικά δεν είναι ατραξιόν μία απλή επίδειξη δεν είναι ποτέ αρκετή. Διότι χρειάζονται και ασκήσεις για να κατανοηθεί μία έννοια.
3) Επιτάθηκε με αστοχίες και αυθαιρεσίες των επιτροπών θεμάτων. Είδαμε τα τελευταία χρόνια κακόγουστα και ανούσια θέματα (λ.χ. 4ο του 2008) που στηρίζονταν στο τρυκ και στην σύνδεση ετερόκλητων ιδεών, παραβίαση των οδηγιών (λ.χ. 4ο του 2002 όπου τέθηκε άσκηση Γ΄ΟΜΑΔΑΣ) ή θέματα που "δικαίωναν" την θεωρία που αφαιρέθηκε (συγκαλυμμένες διαφορικές εξισώσεις, ασκήσεις που λύνονταν απλούστερα με το θεώρημα μέσης τιμής του Ολοκληρωτικού Λογισμού). Επίσης είδαμε και περιπτώσεις θεμάτων με ασήμαντο μαθηματικό περιεχόμενο αλλά εξαιρετικά τρομοκρατικά που φόβιζαν τους μαθητές (ενίοτε και τους διδάσκοντες) και έδιναν την εντύπωση ότι η επιτυχία πρέπει να πληρωθεί πολύ ακριβά. Το είδος του τιμήματος επαφίεται στην φαντασία σας. Ενδεικτικά αναφέρω τα περυσινά θέματα ή το ερώτημα 3 του 2ου θέματος του 2013. Φαίνεται δε ότι οι Επιτροπές Θεματων είναι αρκούντως αυτονομημένες από το γράμμα εγκυκλίων και οδηγιών (πολλώ δε μάλλον από το "πνεύμα") ώστε να ανατρέπουν την επίσημη πολιτική για την διδασκαλία (αν υποτεθεί ότι υπάρχει κάτι τέτοιο).
Η ζωή είναι δράση-αντίδραση. Οι οδηγίες διδασκαλίας θεωρήθηκαν πλήρως αναξιόπιστες (αφού επί της ουσίας γίνονταν κουρέλι από τις επιτροπές εξετάσεων), το διδακτικό βιβλίο θεωρείται ανεπαρκές (ας σοβαρευτούμε: όποιος πιστεύει ότι το σχολικό επαρκεί για την αντιμετώπιση των εξετάσεων ας κάνει
δοκιμασία πίστης εφαρμόζοντας την ιδέα αυτή στα παιδιά του ή στα παιδιά του περιβάλλοντος του). Το επακόλουθο ήταν οι δάσκαλοι να επιδιώκουν να οπλίσουν τους μαθητές του με κάτι παραπάνω από αυτό που όριζαν οι οδηγίες. Ιδίως εκείνοι οι δάσκαλοι που η επαγγελματική τους υπόσταση ήταν άμεσα εξαρτημένη από την επιτυχία των μαθητών τους στις εξετάσεις. Πλέον ευαίσθητοι δέκτες του εκπαιδευτικού αλαλούμ ήσαν, ως είναι φυσικό, οι συνάδελφοι των φροντιστηρίων και δευτερευόντως οι συνάδελφοι των σχολείων που ήσαν καλλίτερα εξασφαλισμένοι. Οι άνθρωποι αυτοί έπρεπε να κάνουν το κουμάντο τους ώστε να μην αποτύχουν δια της αποτυχίας των μαθητών τους. Το έκαναν με τον τρόπο που ήξεραν και με τις μεθόδους μάρκετινγκ που είχαν. Φυσικά συμπορεύθηκαν και οι συγγραφείς βοηθημάτων με αποτέλεσμα να φθάσουμε σε ογκώδεις εκδόσεις που αγγίζουν τις 1000 σελίδες. Αυτή η "υπερθέρμανση" εν πολλοίς οφείλεται στο ότι έχουμε απέναντι μας μία πολιτεία (με μικρό και έχω εξηγήσει αλλού το γιατί) που δεν εκπέμπει αξιοπιστία και δε μπορεί να καθησυχάσει.
Η κουβέντα που γίνεται για την συνάρτηση ολοκλήρωμα γίνεται στο πλαίσιο που περιέγραψα. Από την στιγμή που δεν υπάρχει καμμία εγγύηση ότι δεν θα σκάσει κάποιο θέμα που θα περιστρέφεται γύρω από αυτήν ο κόσμος ετοιμάζεται για τα πάντα. Στην καλλίτερη περίπτωση διαβάζει τις οδηγίες κατά γράμμα και αρνείται (και δικαίως) να φαντασθεί ποιο είναι το πνεύμα (ποιος εξ΄άλλου το γνωρίζει;), αρνείται (και πάλι δικαίως) να προβεί σε ερμηνείες με βάση την διδακτική (εξ΄άλλου για ποια απ΄όλες πρόκειται;), αρνείται να θεωρήσει ως γνώμονα ασκήσεων το σχολικό και (εδώ και αν έχει δίκιο). Επιμένει δε, και εύλογα, να αποδώσει στις οδηγίες διδασκαλίας αξία συμβολαίου μόνο αν δει ρήτρες. Που σημαίνει ότι θα πέφτουν κεφάλια αν στις εξετάσεις γίνει κάποια καταστρατήγηση τους.
Και για να μην αοριστολογώ λέω τι κάνω ή προτίθεμαι να κάνω εγώ στο μάθημα μου.
-Δίνω μερικά απλά παραδείγματα στην παραγώγιση της συνάρτησης ολοκλήρωμα και θα πω κάποια στιγμή δυο λέξεις για το πεδίο ορισμού της.
-Θα πω μερικά απλά όρια όπου εμπλέκεται η ξορικισμένη.
-Θα χρησιμοποιήσω την παράγωγο της για την απόδειξη μερικών ανισοτήτων ή ισοτήτων που αξίζουν τον κόπο. Για παράδειγμα για την απόδειξη της ισότητας

για συναρτήσεις που είναι περιοδικές με περίοδο

.
-Φυσικά δεν πρόκειται να προβώ σε ακρότητες διδάσκοντας ανούσιες τεχνικές ασκήσεις με την συνάρτηση-ολοκλήρωμα.
Η επιβάρυνση σε χρόνο δεν υπερβαίνει τις 2-3 διδακτικές αλλά το αντιστάθμισμα σε πληρότητα είναι πολλαπλό.
Τελειώνοντας θα ήθελα να πω ότι κάποτε πρέπει να φθάσουμε σε οδηγίες που να λένε τι πρέπει να διδαχθεί και όχι τι δεν πρέπει. Δηλαδή να καθορίζουν το έλάχιστο των "παραδοτέων" και όχι το μέγιστο. Αυτό ας το καθορίζει ο δάσκαλος ανάλογα με τους μαθητές που έχει.
Μαυρογιάννης