Σελίδα 1 από 1

Δύο αθροίσματα Riemann

Δημοσιεύτηκε: Τρί Οκτ 10, 2023 10:08 pm
από Tolaso J Kos
Μεταφέρω από το θέμα εδώ τις παρακάτω ασκήσεις ... μιας και ξεχάστηκαν.

Άσκηση 18

Έστω p_n ο n-οστός πρώτος και f συνεχής συνάρτηση Riemann ολοκληρώσιμη στο (0, 1). Να δειχθεί ότι

\displaystyle{\lim_{n \rightarrow +\infty} \frac{1}{n} \sum_{k=1}^{n} f \left (\frac{p_k}{p_n}  \right ) = \int_{0}^{1} f(x) \, \mathrm{d}x}
Ισχύει το ίδιο αν στη θέση των p_n βάλουμε c_n όπου c_n ο n- οστός σύνθετος.

Άσκηση 19

Έστω f:\mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R} συνεχής περιοδική συνάρτηση με περίοδο 1 και \alpha ένας άρρητος αριθμός. Να δειχθεί ότι:

\displaystyle{\lim_{n \rightarrow +\infty} \frac{1}{n} \sum_{k=1}^{n} f \left ( k \alpha \right ) = \int_{0}^{1} f(x) \, \mathrm{d}x}

Re: Δύο αθροίσματα Riemann

Δημοσιεύτηκε: Τρί Ιουν 18, 2024 8:59 pm
από Tolaso J Kos
Επαναφορά.

Re: Δύο αθροίσματα Riemann

Δημοσιεύτηκε: Σάβ Ιουν 29, 2024 1:10 pm
από Mihalis_Lambrou
Tolaso J Kos έγραψε: Τρί Οκτ 10, 2023 10:08 pm
Άσκηση 19

Έστω f:\mathbb{R} \rightarrow \mathbb{R} συνεχής περιοδική συνάρτηση με περίοδο 1 και \alpha ένας άρρητος αριθμός. Να δειχθεί ότι:

\displaystyle{\lim_{n \rightarrow +\infty} \frac{1}{n} \sum_{k=1}^{n} f \left ( k \alpha \right ) = \int_{0}^{1} f(x) \, \mathrm{d}x}
.
Για να κλείνει:

Επειδή η άκρως ενδιαφέρουσα αυτή άσκηση (Θεώρημα) είναι γνωστή και μπορεί να την βρει κανείς στην βιβλιογραφία που παραπέμπω, θα γράψω μόνο περίληψη με εκτενή υπόδειξη.

Aκολουθίες (a_k) με την παραπάνω ιδιότητα ως προς το ολοκλήρωμα Riemann ονομάζονται ισοκατανεμημένες (equidistributed). Βλέπε εδώ. (Ο αρχικός ορισμός των ισοκατανεμημένων είναι διαφορετικός, αλλά αποδεικνύεται ισοδύναμος με το παραπάνω). Όποτε η άσκηση ουσιαστικά μες ζητά να αποδείξουμε ότι η ακολουθία a_k= ka-[ka] είναι ισοκατενεμημένη για δοθέντα άρρητο a. To ότι έγραψα "ακέραιο μέρος" στην παράσταση είναι χρήση της περιοδικότητας που έχει η συνάρτηση στην εκφώνηση της άσκησης.

Τώρα, στην παραπομπή που έδωσα υπάρχει το λεγόμενο κριτήριο Weyl που εξασφαλίζει (με ισοδυναμία) την ιδιότητα της ισοκατανομής σε μία ακολουθία, συγκεκριμένα αυτό συμβαίνει όταν

\displaystyle{ \dfrac {1}{n} \sum _{k=1}^{n} e^{ 2\pi iNa_k} \to 0 για κάθε N\in \mathbb Z^*}, ισοδύναμα

\displaystyle{ \dfrac {1}{n} \sum _{k=1}^{n} \cos ( 2\pi iNa_k}) \to 0 } και \displaystyle{ \dfrac {1}{n} \sum _{k=1}^{n} \sin (2\pi iNa_k}) \to 0 για κάθε N\in \mathbb Z^*} ...(*).

Εφαρμογή αυτού (υπάρχει στην παραπάνω παραπομπή) είναι ότι η ακολουθία a_k= ka-[ka] είναι ισοκατανεμημένη αν και μόνοαν αν a άρρητος.

Τώρα, οι (*) μας λένε ότι ισχύει το αποδεικτέο της άσκησης ειδικά για τις συνεχείς συναρτήσεις \cos (Nx), \, \sin (Nx).

Όμως αυτό μας αρκεί γιατί από την τριγωνομετρική μορφή του Θεωρήματος Weierstrass (υπάρχει σε όλα τα βιβλία Ανάλυσης αλλά βλέπε και εδώ κάθε συνεχής συνάρτηση στο [0,1] είναι ομοιόμορφο όριο τριγωνομετρικών συναρτήσεων. Τα υπόλοιπα απλά.

(Υ.Γ. Έχω λύση και της Άσκησης 18, αλλά χρησιμοποιώ βαρύ πυροβολικό, συγκεκριμένα το Θεώρημα των πρώτων αριθμών στην μορφή p_n\sim n \log n. Θα την γράψω εν καιρώ. Πιστεύω ότι δεν υπάρχει λύση χωρίς Θεώρημα των πρώτων αριθμών, αλλά ας μας το πει αυτό ο θεματοθέτης, ο Τόλης.)

Re: Δύο αθροίσματα Riemann

Δημοσιεύτηκε: Σάβ Ιουν 29, 2024 7:08 pm
από Tolaso J Kos
Μιχάλη,

για την 18 έχω δει μόνο λύση με το θεώρημα των πρώτων …

Re: Δύο αθροίσματα Riemann

Δημοσιεύτηκε: Πέμ Ιούλ 04, 2024 10:35 am
από Mihalis_Lambrou
Tolaso J Kos έγραψε: Τρί Οκτ 10, 2023 10:08 pm
Άσκηση 18

Έστω p_n ο n-οστός πρώτος και f συνεχής συνάρτηση Riemann ολοκληρώσιμη στο (0, 1). Να δειχθεί ότι

\displaystyle{\lim_{n \rightarrow +\infty} \frac{1}{n} \sum_{k=1}^{n} f \left (\frac{p_k}{p_n}  \right ) = \int_{0}^{1} f(x) \, \mathrm{d}x}
.
Εντυπωσιακό αποτέλεσμα. Θα ήταν χρήσιμο να βρεθούν ωραίες εφαρμογές του, επιλέγοντας κατάλληλη f κάθε φορά, που να δίνουν ιδιότητες της ακολουθίας (p_n) των πρώτων αριθμών. Για παράδειγμα εφαρμόζοντας το στην f(x)=x δίνει ως συμπέρασμα ότι ο μέσος όρος των πρώτων n πρώτων, ο  \frac {1}{n} (p_1+p_2+...+p_n), είναι ασυμπτωτικά ίσος με το μισό του τελευταίου, δηλαδή είναι \sim \frac{1}{2}p_n.

Στο θέμα μας. Αφού από το Θεώρημα Weierstrass κάθε δεδομένη συνεχής συνάρτηση είναι ομοιόμορφο όριο πολυωνύμων, αρκεί να αποδείξουμε το αποτέλεσμα για τις συναρτήσεις 1, x, x^2, x^3, ... . Έτσω λοιπόν ένα σταθερό N\in \mathbb N. Θέλουμε να αποδείξουμε ότι

\displaystyle{ \dfrac{\sum_{k=1}^{n} p^N_k }{np^N_n} \to \int_{0}^{1} x^N \, dx = \dfrac {1}{N+1}}

Από Λήμμα Stolz (βλέπε εδώ) αρκεί να δείξουμε ότι

\displaystyle{ \dfrac {p^N_n}{np^N_n-(n-1)p^N_{n-1} }\to \dfrac {1}{N+1}}

Aπό το Θεώρημα των πρώτων αριθμών είναι p_n \sim n \log n, οπότε ισοδύναμα το αποδεικτέο είναι

\displaystyle{ \dfrac {n^N\log ^Nn}{n^{N+1}\log ^Nn-(n-1)^{N+1} \log ^N (n-1)  }\to \dfrac {1}{N+1}}

H παράσταση αυτή γράφεται

\displaystyle{ \dfrac {1}{n-n \left (\dfrac {n-1}{n} \right )^{N+1}\left ( \dfrac {\log (n-1)}{\log  n} \right )^N  }=  \dfrac {1}{n-n \left (1- \dfrac {1}{n} \right )^{N+1}\left ( 1+ \dfrac {\log (1-\frac {1}{n} )}{\log  n} \right )^N  }  = }

\displaystyle{ =  \dfrac {1}{n-n \left (1- \dfrac {1}{n} \right )^{N+1}\left ( 1+ \dfrac {-\frac {1}{n} + \big O( \frac {1}{n^2} )}{\log  n} \right )^N  }  =  \dfrac {1}{n-n \left (1- \dfrac {N+1}{n} + \big O( \frac {1}{n^2} ) \right )\left ( 1 -\frac {N}{n} + \big O( \frac {1}{n^2} ) \right ) }  =}

\displaystyle{ =\dfrac {1}{ N+1 + \big O( \frac {1}{n} )}  \to \dfrac {1}{N+1}},

όπως θέλαμε.