Σελίδα 1 από 1

Όριο ρητής και μέγιστο

Δημοσιεύτηκε: Σάβ Νοέμ 16, 2024 3:27 pm
από Al.Koutsouridis
Να βρείτε την μέγιστη τιμή του f(1) της συνάρτησσης f(x)=x^3+ax^2+bx+4, όπου a,b ακέραιοι τέτοιοι, ώστε η συνάρτηση να ικανοποιεί την ακόλουθη συνθήκη: για όλους τους πραγματικούς αριθμούς \alpha υπάρχει η τιμή του ορίου

\displaystyle{\lim_{x \to \alpha}  \dfrac{f(2x+1)}{f(x)} }.

Re: Όριο ρητής και μέγιστο

Δημοσιεύτηκε: Κυρ Νοέμ 17, 2024 9:48 pm
από Ιάσων Κωνσταντόπουλος
Θα λύσουμε την άσκηση ερμηνεύοντας το

"υπάρχει η τιμή του ορίου \displaystyle{\lim_{x \to \alpha} \dfrac{f(2x+1)}{f(x)} }"

ως

"το όριο \displaystyle{\lim_{x \to \alpha} \dfrac{f(2x+1)}{f(x)}} υπάρχει και είναι πραγματικός αριθμός ή \pm\infty"

Αναγκαίο
Επειδή η f είναι τρίτου βαθμού πολυωνυμική συνάρτηση θα έχει είτε μια απλή πραγματική ρίζα ή τρεις πραγματικές ρίζες (όχι απαραίτητα διαφορετικές μεταξύ τους)
Παρατηρούμε ότι δεν μπορεί να υπάρχουν δυο ρίζες c_1,c_2 με c_1<-1<c_2

Πράγματι σε αντίθετη περίπτωση, αν f(2c_1+1)\ne 0 τότε:
αν το c_1 είναι απλή ρίζα για \alpha= c_1 το όριο της εκφώνησης δε θα υπάρχει,
αν το c_1 είναι διπλή ρίζα τότε το c_2 είναι απλή ρίζα
και f(2c_2+1)\ne 0 γιατί 2c_2+1 > c_2 οπότε για \alpha= c_2 το όριο της εκφώνησης δε θα υπάρχει, άτοπο.

Συνεπώς όλες οι ρίζες θα είναι μεγαλύτερες ή ίσες του -1 ή μικρότερες ή ίσες του -1

Αν το -1 δεν είναι ρίζα, τότε έστω c_o η ρίζα με τη μεγαλύτερη απόσταση από το -1
Η ρίζα αυτή δεν μπορεί να είναι ούτε απλή ούτε τριπλή γιατί τότε για \alpha= c_o το όριο της εκφώνησης δεν θα υπάρχει,
οπότε έστω ότι είναι διπλή και συνεπώς θα υπάρχει και τρίτη (απλή) ρίζα c_1 εγγύτερα στο -1
αν 2c_1+1=c_o με λίγες πράξεις τα a,b,c_1 μπορούν να υπολογιστούν και διαπιστώνουμε ότι η f δεν έχει ακέραιους συντελεστάς οπότε 2c_1+1\ne c_o και συνεπώς f(2c_1+1)\ne0 οπότε για \alpha= c_1 το όριο της εκφώνησης δεν θα υπάρχει και καταλήγουμε σε άτοπο.

Συνεπώς f(-1)=0 δηλαδή a-b=-3

Λαμβάνοντας την τελευταία σχέση υπ' όψιν η συνάρτηση \dfrac{f(2x+1)}{f(x)}}-8 κοντά σε κάθε πραγματικό αριθμό \alpha γράφεται
\dfrac{ 4(6-b)x + 2b - 30 }{ x^2 + (b-4)x + 4 }

οπότε η συνθήκη ύπαρξης του ορίου της εκφώνησης γράφεται

"για όλους τους πραγματικούς αριθμούς \alpha το όριο \displaystyle{\lim_{x \to \alpha} \dfrac{4(6-b)x+2b-30}{x^2+(b-4)x+4} υπάρχει και είναι πραγματικός αριθμός ή \pm\infty"

Επειδή ο αριθμητής είναι μη μηδενικό πολυώνυμο και το πολύ πρωτοβάθμιο, οπότε έχει το πολύ μια απλή ρίζα, είναι αναγκαίο ο δευτεροβάθμιος παρανομαστής να έχει μη θετική διακρίνουσα. Στην περίπτωση που η διακρίνουσα είναι μηδέν έχουμε b=0 ή b=8, το όριο της εκφώνησης υπάρχει (πεπερασμένο ή άπειρο) για κάθε \alpha, και αντίστοιχα f(1)=a+b+5=2 ή f(1)=a+b+5=18

Στην περίπτωση που η διακρίνουσα είναι αρνητική, λαμβάνοντας υπ' όψιν ότι ο b είναι ακέραιος βρίσκουμε |b-4|\le 3 \Leftrightarrow 1\le b \le 7
Αφού f(1)=a+b+5=2b+2 βρίσκουμε ότι f(1)\le 16

Σε κάθε περίπτωση έχουμε ότι \max \{f(1)\}\le 18

Ικανό
Για b=8 και a=5 έχουμε f(1)=18 και μπορεί κανείς να δει ότι το όριο της εκφώνησης υπάρχει για κάθε \alpha και συγκεκριμένα είναι πεπερασμένο για \alpha\ne -2 και +\infty για \alpha=2 \blacksquare

ΣΗΜΕΙΩΣΗ
Αν κανείς ερμηνεύσει την εκφώνηση ως

"το όριο \displaystyle{\lim_{x \to \alpha} \dfrac{f(2x+1)}{f(x)}} υπάρχει και είναι πραγματικός αριθμός"

καταλήγει κανείς σε διαφορετικό αποτέλεσμα, ότι \max \{f(1)\}=16, ενώ το παραπάνω επιχείρημα σε αυτή την ερμηνεία μπορεί να συντομεύσει δραστικά.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ
Φαίνεται πώς η πηγή έμπνευσης της άσκησης είναι η μονοτονία της ακολουθίας a_{n+1}=2a_n+1 η οποία στις περιπτώσεις a_0 > -1, a_0 < -1, a_0 = -1 είναι αντίστοιχα γνησίως αύξουσα, γνησίως φθίνουσα, σταθερή.

Re: Όριο ρητής και μέγιστο

Δημοσιεύτηκε: Δευ Νοέμ 18, 2024 1:37 pm
από Al.Koutsouridis
Ιάσων Κωνσταντόπουλος έγραψε: Κυρ Νοέμ 17, 2024 9:48 pm Θα λύσουμε την άσκηση ερμηνεύοντας το

"υπάρχει η τιμή του ορίου \displaystyle{\lim_{x \to \alpha} \dfrac{f(2x+1)}{f(x)} }"

ως

"το όριο \displaystyle{\lim_{x \to \alpha} \dfrac{f(2x+1)}{f(x)}} υπάρχει και είναι πραγματικός αριθμός ή \pm\infty"

Αναγκαίο

Έχεις δίκιο η σωστή ερμηνεία είναι η παραπάνω. Να σημειώσω επίσης ότι η αρχική άσκηση στις εισαγωγικές εξετάσεις της Κορέας είναι για όριο, που υπάρχει και είναι πραγματικός αριθμός. Θεώρησα ότι καλό είναι να το δούμε στην γενικότητά του, όπως και αντιμετωπίστηκε.