Η άγνωστη ακτίνα

Συντονιστής: ΣΤΑΘΗΣ ΚΟΥΤΡΑΣ

Άβαταρ μέλους
KARKAR
Δημοσιεύσεις: 17898
Εγγραφή: Τετ Δεκ 08, 2010 6:18 pm

Η άγνωστη ακτίνα

#1

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από KARKAR »

Άγνωστη  ακτίνα.png
Άγνωστη ακτίνα.png (13.86 KiB) Προβλήθηκε 1879 φορές
Υπολογίστε την ακτίνα του ημικυκλίου διαμέτρου AOB , αξιοποιώντας τα αναγραφόμενα εμβαδά στο σχήμα .

Ετικέτες:
Mihalis_Lambrou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 18717
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 2:04 am

Re: Η άγνωστη ακτίνα

#2

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Mihalis_Lambrou »

KARKAR έγραψε: Σάβ Μάιος 31, 2025 1:35 pm Άγνωστη ακτίνα.pngΥπολογίστε την ακτίνα του ημικυκλίου διαμέτρου AOB , αξιοποιώντας τα αναγραφόμενα εμβαδά στο σχήμα .
.
Θέτουμε \displaystyle{OA=OB=a, \,AS=b ,\, OQ=x, \, BS=y}. Από τα εμβαδά έχουμε \dfrac {1}{2} ax=5, \dfrac {1}{2} by=5+13 και από την ομοιότητα των τριγώνων OAQ, \, ABS έχουμε  \dfrac {a}{x}= \dfrac {b}{y}.

Λύνοντας συναρτήσει του a τις τρεις εξισώσεις, θα βρούμε x= \dfrac {10}{a}, \, y=\dfrac {6\sqrt {10}}{a}, \, b=\dfrac {3\sqrt {10}a}{5}.

Τώρα από το Πυθαγόρειο στο ABS έχουμε (2a)^2=b^2+y^2. Άρα

4a^2= \left ( \dfrac {3\sqrt {10}a}{5} \right ) ^2+ \left ( \dfrac {6\sqrt {10}}{a}\right ) ^2.

Οπότε \boxed {a=\sqrt {30}}
.
Συνημμένα
agn akt.png
agn akt.png (13.1 KiB) Προβλήθηκε 1845 φορές
Nikitas K.
Δημοσιεύσεις: 331
Εγγραφή: Δευ Νοέμ 06, 2023 6:01 pm
Τοποθεσία: Ρόδος

Re: Η άγνωστη ακτίνα

#3

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Nikitas K. »

Mihalis_Lambrou έγραψε: Σάβ Μάιος 31, 2025 4:30 pm .
Θέτουμε \displaystyle{OA=OB=a, \,AS=b ,\, OQ=x, \, BS=y}. Από τα εμβαδά έχουμε \dfrac {1}{2} ax=5, \dfrac {1}{2} by=5+13 και από την ομοιότητα των τριγώνων OAQ, \, ABS έχουμε  \dfrac {a}{x}= \dfrac {b}{y}.

Λύνοντας συναρτήσει του a τις τρεις εξισώσεις, θα βρούμε x= \dfrac {10}{a}, \, y=\dfrac {6\sqrt {10}}{a}, \, b=\dfrac {3\sqrt {10}a}{5}.

Τώρα από το Πυθαγόρειο στο ABS έχουμε (2a)^2=b^2+y^2. Άρα

4a^2= \left ( \dfrac {3\sqrt {10}a}{5} \right ) ^2+ \left ( \dfrac {6\sqrt {10}}{a}\right ) ^2.

Οπότε \boxed {a=\sqrt {30}}
.
Το σχήμα είναι παραπλανητικό.
Δηλαδή τα A,Q,S δεν είναι συνευθειακά.
Νικήτας Κακούλλης
«Μέτρον ἄριστον» Κλεόβουλος Εὐαγόρου Λίνδιος
Άβαταρ μέλους
KARKAR
Δημοσιεύσεις: 17898
Εγγραφή: Τετ Δεκ 08, 2010 6:18 pm

Re: Η άγνωστη ακτίνα

#4

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από KARKAR »

Νικήτα , σκεφτόμουν να αναφέρω ότι τα A , Q , S είναι συνευθειακά και ίσως θα έπρεπε .

Πάντως είναι συνευθειακά και η λύση είναι σωστή .
Mihalis_Lambrou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 18717
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 2:04 am

Re: Η άγνωστη ακτίνα

#5

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Mihalis_Lambrou »

Αν τα σημεία δεν είναι συνευθειακά τότε το πρόβλημα έχει άπειρες λύσεις (είναι απροσδιόριστο) και μάλιστα (λόγω συνεχείας, όπως θα δούμε) έχει λύσεις ολόκληρο διάστημα τιμών της ακτίνας.

Πράγματι, κουνάμε λίγο την ακτίνα από OA σε μία λίγο μικρότερη ακτίνα OA'. Τώρα κουνώντας λίγο προς τα πάνω το Q κατά συνεχή τρόπο, υπάρχει κάποια θέση Q' που το εμβαδόν του τριγώνου OA' Q' είναι 5, όπως πριν. Τώρα κουνάμε λίγο το S επί του κόκκινου ημικυκλίου, αλλά προς τα πάνω, σε κάποια θέση που το εμβαδόν του τετραπλεύρου είναι 13, όπως πριν. Δηλαδή το νέο σχήμα ικανοποιεί τις συνθήκες του προβλήματος, πλην συνευθειακότητας. Έχει όμως άπειρες λύσεις: όλες τις θέσεις του A', τουλάχιστον κοντά στην παλιά του θέση.

Οπότε η συνθήκη συνευθειακότητας είναι απαραίτητη, με τα συμφραζόμενα.
.
Συνημμένα
apeires liseis.png
apeires liseis.png (37.71 KiB) Προβλήθηκε 1812 φορές
Άβαταρ μέλους
Doloros
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 10985
Εγγραφή: Τρί Αύγ 07, 2012 4:09 am
Τοποθεσία: Ιεράπετρα Κρήτης

Re: Η άγνωστη ακτίνα

#6

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Doloros »

KARKAR έγραψε: Σάβ Μάιος 31, 2025 1:35 pm Άγνωστη ακτίνα.pngΥπολογίστε την ακτίνα του ημικυκλίου διαμέτρου AOB , αξιοποιώντας τα αναγραφόμενα εμβαδά στο σχήμα .
Ας είναι η ακτίνα OA = OB = a\,\,,\,\,OQ = x\,\,,\,\,BS = y.

Επειδή \,\vartriangle OAQ\,\,\, \approx \,\,\vartriangle SAB\,\, , με λόγο ομοιότητας , \lambda  = \dfrac{x}{y} θα είναι : \dfrac{{{x^2}}}{{{y^2}}} = \dfrac{5}{{18}}\,\,\left( 1 \right). Αλλά , \dfrac{x}{y} = \dfrac{{OA}}{{AS}} \Rightarrow \dfrac{{{x^2}}}{{{y^2}}} = \dfrac{{{a^2}}}{{4{a^2} - {y^2}}}\,\,\left( 2 \right).
Άγνωστη ακτίνα_1.png
Άγνωστη ακτίνα_1.png (12.87 KiB) Προβλήθηκε 1787 φορές
Η προηγούμενη λόγω της \left( 1 \right) δίδει : {y^2} = \dfrac{{2{a^2}}}{5}\,\,\left( 3 \right) . Επειδή , ax = 10 \Rightarrow x = \dfrac{{10}}{a} κι έτσι η \left( 1 \right) δίδει :

\dfrac{{\dfrac{{100}}{{{a^2}}}}}{{{y^2}}} = \dfrac{5}{{18}} \Leftrightarrow 5{a^2}{y^2} = 1800 και λόγω της \left( 3 \right) δίδει: 5{a^2}\dfrac{2}{5}{a^2} = 1800 \Rightarrow {a^4} = 900 \Rightarrow \boxed{a = \sqrt {30} }
Nikitas K.
Δημοσιεύσεις: 331
Εγγραφή: Δευ Νοέμ 06, 2023 6:01 pm
Τοποθεσία: Ρόδος

Re: Η άγνωστη ακτίνα

#7

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Nikitas K. »

Αν τα σημεία A,Q και S είναι συνευθειακά με (OAQ) = a,(OQSB) = b και OA = r, τότε άλλη μία λύση είναι η παρακάτω:

Τα ορθογώνια τρίγωνα OAQ και OBQ είναι ίσα, διότι έχουν κοινή την πλευρά OQ και ίσες τις ομόλογες κάθετες πλευρές τους OA και OB ως ακτίνες του ημικυκλίου. Επομένως:
  • \fbox{QB = AQ} \color{blue}(0) και
  • \fbox{(OBQ) = \displaystyle{a}} \color{blue}(1)
Πράγματι:
\dfrac{AQ}{QS} + 1= \dfrac{AQ}{QS} = \dfrac{AQ+QS}{QS} =\dfrac{AS}{QS} = \dfrac{\dfrac{AS \cdot SB}{2}}{\dfrac{QS \cdot SB}{2}} = \dfrac{(ASB)}{(QSB)}= \dfrac{a + b}{b-(OBQ)}\overset{ {\color{blue}(1)} }{=} \dfrac{b+a}{b-a}

\Leftrightarrow \fbox {QS = \dfrac{b-a}{2a} AQ}~\color{blue}(2)

Ισχύει:
\dfrac{OQ \cdot r}{2} = a \Leftrightarrow \fbox{OQ = \dfrac{2a}{r}} \color{blue} (3)

Από το Πυθαγόρειο θεώρημα των τριγώνων OAQ, QSB και ASB προκύπτει:
  • \fbox{AQ \overset{{\color{blue}{(3)}}}{=} \sqrt{r^2 + \dfrac{4a^2}{r^2}}} \color{blue} (4),
  • \fbox{QS^2 + SB^2 \overset{{\color{blue}{(0)}}}{=} AQ^2} \color{blue} (5) και
  • AS^2 + SB^2 = 4r^2\overset{AS=AQ+QS}\Leftrightarrow AQ^2 + 2 AQ \cdot QS + QS^2 + SB^2 = 4r^2\overset{{\color{blue}{(2)}}}{\underset{{\color{blue}{(5)}}}{\Leftrightarrow}} AQ^2\left(1 + \dfrac{b}{a}\right) = 4r^2

    \overset{\color{blue}{(4)}\color{black}}\Leftrightarrow \fbox{r = \sqrt{2a} \sqrt[4] {\dfrac{a+b}{3a-b}} } μόνο αν 3a>b~\blacksquare
Η άγνωστη ακτίνα.png
Η άγνωστη ακτίνα.png (37.08 KiB) Προβλήθηκε 1778 φορές
Τελευταία επεξεργασία από το μέλος Nikitas K. την Δευ Ιουν 02, 2025 1:20 am, έχει επεξεργασθεί 7 φορές συνολικά.
Νικήτας Κακούλλης
«Μέτρον ἄριστον» Κλεόβουλος Εὐαγόρου Λίνδιος
Nikitas K.
Δημοσιεύσεις: 331
Εγγραφή: Δευ Νοέμ 06, 2023 6:01 pm
Τοποθεσία: Ρόδος

Re: Η άγνωστη ακτίνα

#8

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Nikitas K. »

KARKAR έγραψε: Σάβ Μάιος 31, 2025 5:39 pm Νικήτα , σκεφτόμουν να αναφέρω ότι τα A , Q , S είναι συνευθειακά και ίσως θα έπρεπε .

Πάντως είναι συνευθειακά και η λύση είναι σωστή .
Παρατήρησα ότι ενώ στο σχήμα σας συμβολίσατε \angle QOB = 1L δεν είχατε συμβολίσει \angle QSB = 1L.

Αρχικά ασχολήθηκα με την ειδική περίπτωση της λύσης να έχω δεδομένο ότι τα σημεία είναι συνευθειακά, και σ' αυτήν την περίπτωση είχα κάνει λάθος κάποια αλγεβρική (ή αριθμητική) πράξη, απορρίπτοντας την ακτίνα \sqrt{30} στο στάδιο της επαλήθευσης... Καταλήγοντας στο λάθος συμπέρασμα πως απαγορεύεται τα σημεία να είναι συνευθειακά... Μετά εμφάνισα τις τιμές στο παρακάτω σχήμα που εργαζόμουν και αυτές φαινομενικά ενίσχυαν το λάθος συμπέρασμα...
Η άγνωστη ακτίνα μη συνευθειακά σημεία..png
Η άγνωστη ακτίνα μη συνευθειακά σημεία..png (53.1 KiB) Προβλήθηκε 1767 φορές
Νικήτας Κακούλλης
«Μέτρον ἄριστον» Κλεόβουλος Εὐαγόρου Λίνδιος
Άβαταρ μέλους
Μιχάλης Νάννος
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 3755
Εγγραφή: Δευ Ιαν 05, 2009 4:09 pm
Τοποθεσία: Σαλαμίνα
Επικοινωνία:

Re: Η άγνωστη ακτίνα

#9

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Μιχάλης Νάννος »

KARKAR έγραψε: Σάβ Μάιος 31, 2025 1:35 pm Υπολογίστε την ακτίνα του ημικυκλίου διαμέτρου AOB , αξιοποιώντας τα αναγραφόμενα εμβαδά στο σχήμα .
shape.png
shape.png (17.21 KiB) Προβλήθηκε 1726 φορές
«Δε θα αντικαταστήσει ο υπολογιστής τον καθηγητή...θα αντικατασταθεί ο καθηγητής που δεν ξέρει υπολογιστή...» - Arthur Clarke
Απάντηση

Επιστροφή στο “ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Β'”

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτήν τη Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 1 επισκέπτης