Άρτια στα ακρότατα

Δυσκολότερα θέματα τα οποία όμως άπτονται της σχολικής ύλης και χρησιμοποιούν αποκλειστικά θεωρήματα που βρίσκονται μέσα σε αυτή. Σε διαφορετική περίπτωση η σύνταξη του μηνύματος θα πρέπει να γίνει στο υποφόρουμ "Ο ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ"

Συντονιστής: Μπάμπης Στεργίου

Ιάσων Κωνσταντόπουλος
Δημοσιεύσεις: 251
Εγγραφή: Κυρ Ιαν 28, 2024 10:16 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονίκη

Άρτια στα ακρότατα

#1

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Ιάσων Κωνσταντόπουλος » Πέμ Αύγ 07, 2025 12:56 pm

Δίνονται τα μη σταθερά πολυώνυμα P(x),Q(x) για τα οποία γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει μη σταθερό πολυώνυμο που να είναι κοινός τους διαιρέτης. Γνωρίζουμε επίσης ότι στο x_o (με Q(x_0)\ne0) η ρητή συνάρτηση \dfrac{P(x)}{Q(x)} παρουσιάζει τοπικό ακρότατο το M\in \mathbb{R}.

Να αποδειχθεί ότι:

α) το x_0 είναι ρίζα του πολυωνύμου P(x)-M\cdot Q(x)
με άρτια πολλαπλότητα.

β) Αν επιπλέον το M είναι ολικό ακρότατο της \dfrac{P(x)}{Q(x)} και παρουσιάζεται σε μοναδική θέση x_0 τότε οι ρίζες του Q(x) στο \mathbb{R}, εφ' όσον υπάρχουν, θα είναι επίσης άρτιας πολλαπλότητας.


Φιλόλογος τυπικών γλωσσών

Λέξεις Κλειδιά:
Mihalis_Lambrou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 18284
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 2:04 am

Re: Άρτια στα ακρότατα

#2

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Mihalis_Lambrou » Πέμ Αύγ 07, 2025 8:54 pm

Ιάσων Κωνσταντόπουλος έγραψε:
Πέμ Αύγ 07, 2025 12:56 pm

α) το x_0 είναι ρίζα του πολυωνύμου P(x)-M\cdot Q(x)
με άρτια πολλαπλότητα.
Ιάσονα,
έχω λύση αλλά πρώτα θέλω να ρωτήσω αν πρέπει να γίνει μία διόρθωση στην εκφώνηση.

Σίγουρα το x_0 είναι ρίζα άρτιας πολλαπλότητας του P(x)-M Q(x); Μήπως εννοείς ότι η πολλαπλότητα είναι \ge 2; Για παράδειγμα, εκτός αν δεν βλέπω σωστά, για P(x)=x^3, \, Q(x)=x^2+1 το

\dfrac {P(x)}{Q(x) } έχει παράγωγο \dfrac {x^4+3x^2}{(x^2+1)^2} που μηδενίζεται (μόνο) στο x_0=0. Και η τιμή του στο x_0 είναι 0, οπότε M=0. Είναι τότε

P(x)-M Q(x)= x^3, του οποίου η ρίζα x_0=0 έχει περιττή πολλαπλότητα. Κάνω λάθος;


Ιάσων Κωνσταντόπουλος
Δημοσιεύσεις: 251
Εγγραφή: Κυρ Ιαν 28, 2024 10:16 pm
Τοποθεσία: Θεσσαλονίκη

Re: Άρτια στα ακρότατα

#3

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Ιάσων Κωνσταντόπουλος » Παρ Αύγ 08, 2025 12:26 am

Mihalis_Lambrou έγραψε:
Πέμ Αύγ 07, 2025 8:54 pm
Ιάσων Κωνσταντόπουλος έγραψε:
Πέμ Αύγ 07, 2025 12:56 pm

α) το x_0 είναι ρίζα του πολυωνύμου P(x)-M\cdot Q(x)
με άρτια πολλαπλότητα.
Ιάσονα,
έχω λύση αλλά πρώτα θέλω να ρωτήσω αν πρέπει να γίνει μία διόρθωση στην εκφώνηση.

Σίγουρα το x_0 είναι ρίζα άρτιας πολλαπλότητας του P(x)-M Q(x); Μήπως εννοείς ότι η πολλαπλότητα είναι \ge 2; Για παράδειγμα, εκτός αν δεν βλέπω σωστά, για P(x)=x^3, \, Q(x)=x^2+1 το

\dfrac {P(x)}{Q(x) } έχει παράγωγο \dfrac {x^4+3x^2}{(x^2+1)^2} που μηδενίζεται (μόνο) στο x_0=0. Και η τιμή του στο x_0 είναι 0, οπότε M=0. Είναι τότε

P(x)-M Q(x)= x^3, του οποίου η ρίζα x_0=0 έχει περιττή πολλαπλότητα. Κάνω λάθος;
Χαίρετε κύριε Λάμπρου,

Η επιλογή P(x)=x^3, Q(x)=x^2+1 καθιστά τη ρητή συνάρτηση \dfrac{P(x)}{Q(x)} γνησίως αύξουσα αφού η παράγωγος της είναι θετική με εξαίρεση το σημείο μηδενισμού x_0=0 οπότε δεν παρουσιάζει στο x_0=0 τοπικό ακρότατο όπως θέλει η εκφώνηση.

Πιστεύω (ακόμα!) ότι η εκφώνηση είναι σωστή.


Φιλόλογος τυπικών γλωσσών
Mihalis_Lambrou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 18284
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 2:04 am

Re: Άρτια στα ακρότατα

#4

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Mihalis_Lambrou » Παρ Αύγ 08, 2025 10:47 am

Ιάσων Κωνσταντόπουλος έγραψε:
Παρ Αύγ 08, 2025 12:26 am
... δεν παρουσιάζει στο x_0=0 τοπικό ακρότατο όπως θέλει η εκφώνηση.

Πιστεύω (ακόμα!) ότι η εκφώνηση είναι σωστή.
Έχεις δίκιο. Παρανάγνωσα την άσκηση, και εκεί που λέει "τοπικό ακρότατο" το εξέλαβα ως "κρίσιμο σημείο".

Κάποια στιγμή θα γράψω λύση (και για τις δύο εκδοχές).


Mihalis_Lambrou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 18284
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 2:04 am

Re: Άρτια στα ακρότατα

#5

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Mihalis_Lambrou » Παρ Αύγ 08, 2025 11:03 pm

Ιάσων Κωνσταντόπουλος έγραψε:
Πέμ Αύγ 07, 2025 12:56 pm
Δίνονται τα μη σταθερά πολυώνυμα P(x),Q(x) για τα οποία γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει μη σταθερό πολυώνυμο που να είναι κοινός τους διαιρέτης. Γνωρίζουμε επίσης ότι στο x_o (με Q(x_0)\ne0) η ρητή συνάρτηση \dfrac{P(x)}{Q(x)} παρουσιάζει τοπικό ακρότατο το M\in \mathbb{R}.

Να αποδειχθεί ότι:

α) το x_0 είναι ρίζα του πολυωνύμου P(x)-M\cdot Q(x)
με άρτια πολλαπλότητα.
Θα κάνω μόνο το α) γιατί στο επόμενο ποστ θέλω να κάνω μία παραλλαγή αυτού του μέρους της άσκησης που νομίζω ότι παρουσιάζει ενδιαφέρον.

Εφόσον Q(x_0)\ne0 μπορούμε χωρίς βλάβη να υποθέσουμε Q(x_0)>0, και άρα Q(x)>0 σε μία περιοχή γύρω από το x_0.

'Εστω ακόμα, πάλι χωρίς βλάβη, ότι το M είναι τοπικό μέγιστο. Άρα σε μία μία περιοχή γύρω από το x_0 ισχύει \dfrac{P(x)}{Q(x)}\le M με ισότητα αν x=x_0.

Επειδή Q(x)>0 σε μία περιοχή του x_0, έπεται από το προηγούμενο ότι P(x)-MQ(x) \le 0 \, (*) σε μία περιοχή του x_0 (π.χ. στην τομή των δύο περιοχών που αναφέρθηκαν νωρίτερα). Επίσης είναι P(x_0)-MQ(x_0) = 0.

Αφού το x_0 είναι ρίζα του P(x)-MQ(x) σημαίνει ότι γράφεται στην μορφή P(x)-M Q(x)= (x-x_0)^nR(x), όπου n η πολλαπλότητα της ρίζας. Ειδικά R(x_0) \ne 0, που σημαίνει ότι το R διατηρεί το πρόσημό του κοντά στο x_0.

Αν η πολλαπλότητα n ήταν περιττός αριθμός τότε κοντά στο x_0 αλλά εκατέρωθεν αυτού, η ποσότητα (x-x_0)^nR(x) αλλάζει πρόσημο. Άρα η ίση της P(x)-MQ(x) αλλάζει πρόσημο. Αυτό όμως συγκρούεται με την (*).

Από το άτοπο συμπεραίνουμε ότι το n είναι άρτιος αριθμός, και ολοκληρώσαμε τον συλλογισμό.


Mihalis_Lambrou
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 18284
Εγγραφή: Κυρ Δεκ 21, 2008 2:04 am

Re: Άρτια στα ακρότατα

#6

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Mihalis_Lambrou » Παρ Αύγ 08, 2025 11:21 pm

Ιάσων Κωνσταντόπουλος έγραψε:
Πέμ Αύγ 07, 2025 12:56 pm
Δίνονται τα μη σταθερά πολυώνυμα P(x),Q(x) για τα οποία γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει μη σταθερό πολυώνυμο που να είναι κοινός τους διαιρέτης. Γνωρίζουμε επίσης ότι στο x_o (με Q(x_0)\ne0) η ρητή συνάρτηση \dfrac{P(x)}{Q(x)} παρουσιάζει κρίσιμο σημείο το M\in \mathbb{R}.

Να αποδειχθεί ότι:

α) το x_0 είναι ρίζα του πολυωνύμου P(x)-M\cdot Q(x)
με πολλαπλότητα μεγαλύτερη ή ίση του 2.
.
Κάνω μία παραλλαγή της άσκησης (ασθενέστερη υπόθεση, ασθενέστερο συμπέρασμα) που νομίζω ότι ο συλλογισμός έχει ενδιαφέρον. Τα σημεία όπου έγινε η τροποποίηση είναι σημειωμένα με κόκκινο.

α) Επειδή έχουμε κρίσιμο σημείο στο x_0, σημαίνει ότι η παράγωγος της \dfrac{P(x)}{Q(x)} μηδενίζεται στο x_0. Άρα, από τον αριθμητή της παραγώγου, έχουμε

P'(x_0)Q(x_0)-P(x_0)Q'(x_0)=0, \,(*)

Τώρα, επειδή η τιμή του ακροτάτου στο x_0 είναι M σημαίνει ότι \dfrac{P(x_0)}{Q(x_0)}=M, άρα P(x_0)-MQ(x_0)=0, \,(**).

Με άλλα λόγια το x_0 σίγουρα είναι ρίζα του P-MQ. Για να δείξουμε ότι είναι ρίζα πολλαπλότητας τουλάζιστον 2, αρκεί να δείξουμε ότι το x_0 είναι επίσης ρίζα του (P-MQ)'. Προς τούτο με χρήση της (*) και της υπόθεσης ότι Q(x_0)\ne 0 έχουμε

P'(x_0) - MQ'(x_0)= \dfrac {P'(x_0) Q(x_0)- MQ'(x_0)Q(x_0)}{Q(x_0)}= ^{(*)} \dfrac {P(x_0) Q'(x_0)- MQ'(x_0)Q(x_0)}{Q(x_0)}=

\dfrac {(P(x_0) -MQ(x_0))Q'(x_0)}{Q(x_0)}= ^{(**)} 0, όπως θέλαμε. Τελειώσαμε.


Απάντηση

Επιστροφή σε “ΘΕΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Γ'”

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτήν τη Δ. Συζήτηση: Google [Bot] και 1 επισκέπτης