Εύρεση ορίου

Συντονιστής: Demetres

Άβαταρ μέλους
erxmer
Δημοσιεύσεις: 1615
Εγγραφή: Δευ Σεπ 13, 2010 7:49 pm
Επικοινωνία:

Εύρεση ορίου

#1

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από erxmer » Παρ Δεκ 03, 2010 11:28 pm

x_{0}\in(0, 1] και x_{n+1} = x_{n}-\arcsin(\sin^3 x_{n}), n\geq 0. Nα υπολογιστεί το όριο \lim_{n\rightarrow \infty}{\sqrt{n}x_{n}}

Proposed by Titu Andreescu, University of Texas at Dallas, USA


Άβαταρ μέλους
emouroukos
Συντονιστής
Δημοσιεύσεις: 1447
Εγγραφή: Δευ Δεκ 22, 2008 1:27 pm
Τοποθεσία: Αγρίνιο

Re: Εύρεση ορίου

#2

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από emouroukos » Κυρ Ιαν 16, 2011 4:49 pm

Το ζητούμενο όριο είναι ίσο με \displaystyle{\frac{{\sqrt 2 }}{2}.}

Αρκεί να αποδείξουμε ότι

\displaystyle{\mathop {\lim }\limits_{n \to \infty } \frac{{\frac{1}{{{{\sin }^2}{x_n}}}}}{n} = 2.}

Θα χρησιμοποιήσουμε το Κριτήριο Cesaro-Stolz (γνωστό και ως διακριτή εκδοχή του κανόνα L' Hospital):

Έστω \displaystyle{\left( {{a_n}} \right)} και \displaystyle{\left( {{b_n}} \right)} δύο ακολουθίες πραγματικών αριθμών τέτοιες, ώστε η \displaystyle{\left( {{b_n}} \right)} να είναι θετική, αύξουσα και μη φραγμένη. Αν υποθέσουμε ότι

\displaystyle{\mathop {\lim }\limits_{n \to  + \infty } \frac{{{a_{n + 1}} - {a_n}}}{{{b_{n + 1}} - {b_n}}} = \ell, }

τότε είναι και

\displaystyle{\mathop {\lim }\limits_{n \to  + \infty } \frac{{{a_n}}}{{{b_n}}} = \ell .}



Θα εφαρμόσουμε το κριτήριο Cesaro-Stolz με
\displaystyle{{a_n} = \frac{1}{{{{\sin }^2}{x_n}}}} και \displaystyle{{b_n} = n.}

Θεωτούμε τη συνάρτηση \displaystyle{f\left( x \right) = x - \arcsin \left( {{{\sin }^3}x} \right),} οπότε είναι \displaystyle{{x_{n + 1}} = f\left( {{x_n}} \right)} για κάθε \displaystyle{n.}

Παρατηρούμε ότι για \displaystyle{x \in \left( {0,\frac{\pi }{2}} \right)} είναι \displaystyle{0 < \sin x < 1} και άρα \displaystyle{0 < {\sin ^3}x < \sin x < 1.} Εφόσον η συνάρτηση \displaystyle{\arcsin } είναι γνησίως αύξουσα, θα είναι \displaystyle{0 < \arcsin \left( {{{\sin }^3}x} \right) < \arcsin \left( {\sin x} = x \right), }
από όπου προκύπτει ότι \displaystyle{0 < f\left( x \right) < x} για κάθε \displaystyle{x \in \left( {0,\frac{\pi }{2}} \right).}

Εφόσον \displaystyle{{x_0} \in \left( {0,1} \right] \subset \left( {0,\frac{\pi }{2}} \right)} έχουμε επαγωγικά ότι \displaystyle{0 < {x_{n + 1}} = f\left( {{x_n}} \right) < {x_n}} για κάθε \displaystyle{n.} Άρα η ακολουθία \displaystyle{\left( {{x_n}} \right)} είναι φθίνουσα και κάτω φραγμένη, άρα συγκλίνει σε πραγματικό αριθμό \displaystyle{k \in \left[ {0,1} \right].} Από τη συνέχεια της \displaystyle{f} θα είναι \displaystyle{k = f\left( k \right)}, οπότε \displaystyle{\sin k = 0} και άρα

\displaystyle{k = \mathop {\lim }\limits_{n \to  + \infty } {x_n} = 0.}

Υπολογίζουμε τώρα ότι

\displaystyle{\sin {x_{n + 1}} = \sin \left( {{x_n} - \arcsin \left( {{{\sin }^3}{x_n}} \right)} \right) = \sin {x_n}\cos \left( {\arcsin \left( {{{\sin }^3}{x_n}} \right)} \right) - {\sin ^3}{x_n}\cos {x_n} = \sin {x_n}\sqrt {1 - {{\sin }^6}{x_n}}  - {\sin ^3}{x_n}\cos {x_n}}

και άρα

\displaystyle{\frac{1}{{{{\sin }^2}{x_{n + 1}}}} - \frac{1}{{{{\sin }^2}{x_n}}} = \frac{{{{\sin }^2}{x_n} - {{\sin }^2}{x_{n + 1}}}}{{{{\sin }^2}{x_{n + 1}} \cdot {{\sin }^2}{x_n}}} = \frac{{{{\sin }^2}{x_n} - {{\left( {\sin {x_n}\sqrt {1 - {{\sin }^6}{x_n}}  - {{\sin }^3}{x_n}\cos {x_n}} \right)}^2}}}{{{{\sin }^2}{x_n} \cdot {{\left( {\sin {x_n}\sqrt {1 - {{\sin }^6}{x_n}}  - {{\sin }^3}{x_n}\cos {x_n}} \right)}^2}}} = }

\displaystyle{ = \frac{{1 - {{\left( {\sqrt {1 - {{\sin }^6}{x_n}}  - {{\sin }^2}{x_n}\cos {x_n}} \right)}^2}}}{{{{\sin }^2}{x_n} \cdot {{\left( {\sqrt {1 - {{\sin }^6}{x_n}}  - {{\sin }^2}{x_n}\cos {x_n}} \right)}^2}}} = \frac{{{{\sin }^6}{x_n} + 2\cos {x_n}{{\sin }^2}{x_n}\sqrt {1 - {{\sin }^6}{x_n}}  - {{\cos }^2}{x_n}{{\sin }^4}{x_n}}}{{{{\sin }^2}{x_n} \cdot {{\left( {\sqrt {1 - {{\sin }^6}{x_n}}  - {{\sin }^2}{x_n}\cos {x_n}} \right)}^2}}} = }

\displaystyle{\frac{{{{\sin }^4}{x_n} + 2\cos {x_n}\sqrt {1 - {{\sin }^6}{x_n}}  - {{\cos }^2}{x_n}{{\sin }^2}{x_n}}}{{{{\left( {\sqrt {1 - {{\sin }^6}{x_n}}  - {{\sin }^2}{x_n}\cos {x_n}} \right)}^2}}} \to 2,}

και το συμπέρασμα έπεται από το κριτήριο Cesaro-Stolz.


Βαγγέλης Μουρούκος

Erro ergo sum.
Άβαταρ μέλους
Κοτρώνης Αναστάσιος
Επιμελητής
Δημοσιεύσεις: 3203
Εγγραφή: Κυρ Φεβ 22, 2009 11:11 pm
Τοποθεσία: Μπροστά στο πισί...
Επικοινωνία:

Re: Εύρεση ορίου

#3

Μη αναγνωσμένη δημοσίευση από Κοτρώνης Αναστάσιος » Τετ Αύγ 10, 2011 4:15 pm

Μια ακόμα λύση με μέθοδο που έχω κάνει και σε άλλες παρόμοιες ασκήσεις και δίνει ενιαία αντιμετώπιση :

Αρχικά όπως έδειξε ο Βαγγέλης η x_{n} φθίνει στο 0.

Χρησιμοποιούμε ότι \sin x=x-x^3/6+\mathcal O(x^5)=\sin^{-1}x καθώς x\to0.

Αφού λοιπόν είναι x_{n}\to0, για μεγάλο n έχουμε

\displaystyle{\sin^{-1}(\sin^3x_{n})=\sin^{-1}\left(x_{n}-\frac{x_{n}^3}{6}+\mathcal O(x_{n}^5)\right)^3=\sin^{-1}\left(x_{n}^3-\frac{x_{n}^5}{2}+\mathcal O(x_{n}^7)\right)=x_{n}^3-\frac{x_{n}^5}{2}+\mathcal O(x_{n}^7)}.

Αναζητούμε a\in\mathbb Z^* με x_{n+1}^a-x_{n}^a\to\ell\in\mathbb R^* για να μπορέσουμε να κάνουμε μια πρώτη προσσέγγιση για την x_{n}.

Έχουμε λοιπόν

\displaystyle{x_{n+1}^a-x_{n}^a=\left(x_{n}-\sin^{-1}(\sin^3 x_{n})\right)^a-x_{n}^a=\left(x_{n}-x_{n}^3+\frac{x_{n}^5}{2}+\mathcal O(x_{n}^7)\right)^a-x_{n}^a=}

\displaystyle{x_{n}^a\left[\left(1-x_{n}^2+\frac{x_{n}^4}{2}+\mathcal O(x_{n}^6)\right)^a-1\right]\stackrel{(*)}{=}x_{n}^a\left(-ax_{n}^2+\frac{a+a(a-1)}{2}x_{n}^4+\mathcal O(x_{n}^6)\right)=-ax_{n}^{a+2}+\frac{a+a(a-1)}{2}x_{n}^{a+4}+\mathcal O(x_{n}^{a+6})\qquad(1)}.

Για a=-2 η (1) θα δώσει

\displaystyle{x_{n+1}^{-2}-x_{n}^{-2}=2+2x_{n}^2+\mathcal O(x_{n}^4)\qquad (2)},

οπότε \displaystyle{x_{n+1}^{-2}-x_{n}^{-2}\to2}.

Έπεται ότι για μεγάλο n θα είναι \displaystyle{x_{n+1}^{-2}-x_{n}^{-2}>1} οπότε αθροίζοντας την ανισότητα για n διαδοχικούς όρους θα πάρουμε x_{n}^{-2}>n άρα x_{n}^2=\mathcal O(1/n).

Με αυτή την πρώτη εκτίμηση η (2) θα δώσει \displaystyle{x_{n+1}^{-2}-x_{n}^{-2}=2+\mathcal O(1/n^2)}.

Αθροίζοντας τώρα την ισότητα για n διαδοχικούς όρους όπου n μεγάλο παίρνουμε \displaystyle{x_{n}^{-2}=2n+\mathcal O(1)} (αφού η \sum1/k^2 συγκλίνει), οπότε

\displaystyle{x_{n}^2=\frac{1}{2n}+\mathcal O(1/n^2)}.

Με τη δεύτερη αυτή εκτίμηση η (2) θα δώσει

\displaystyle{x_{n+1}^{-2}-x_{n}^{-2}=2+\frac{1}{n}+\mathcal O(1/n^2)} και αθροίζοντας πάλι θα πάρουμε \displaystyle{x_{n}^{-2}=2n+\ln n+\mathcal O(1)}, οπότε

\displaystyle{x_{n}=\frac{1}{(2n)^{1/2}}-\frac{\ln n}{2^{5/2}n^{3/2}}+\mathcal O(1/n^{3/2})}.

Η τελευταία σχέση δίνει την επιπλέον πληροφορία ότι \displaystyle{\left(\sqrt{n}x_{n}-\frac{\sqrt{2}}{2}\right)\frac{n}{\ln n}\to-2^{-5/2}} καθώς και τρόπο που τείνει η κάθε ποσότητα στο σντίστοιχο όριο.

________________________________________________________________________________________________

(*) Από το δυωνυμικό ανάπτυγμα.


Εσύ....; Θα γίνεις κανίβαλος....;
Απάντηση

Επιστροφή σε “Διαγωνισμοί για φοιτητές”

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτήν τη Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 1 επισκέπτης